Ngày 25/10/2017, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW "Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả" với mục tiêu chung là tổ chức lại bộ máy gọn hơn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn và phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước và chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội. Gắn tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; giảm chi thường xuyên, góp phần cải cách chính sách tiền lương.
Quán triệt tinh thần đó, ngày 09/4/2018, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Kế hoạch số 81-KH/TU để lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện trong toàn Đảng bộ. Trên cơ sở Kế hoạch của Tỉnh ủy, các cấp ủy đảng, tổ chức, cơ quan, đơn vị đã cụ thể hóa thành những kế hoạch, chương trình hành động phù hợp với tình hình, điều kiện thực tế của địa phương, đơn vị và sau một năm thực hiện đã đạt những kết quả bước đầu khá quan trọng.
Nỗ lực giảm đầu mối, tinh gọn tổ chức bộ máy
Sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy là việc làm rất cấp thiết, nhưng cũng hết sức khó khăn, vì có ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến việc làm, vị trí công tác, lợi ích của mỗi cán bộ, công chức, viên chức. Song, với sự nỗ lực, quyết tâm của các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở, tổ chức bộ máy của nhiều đơn vị, địa phương trong hệ thống chính trị của tỉnh bước đầu tinh gọn hơn, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động. Đến nay, 6/6 cơ quan tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy đã sắp xếp lại đầu mối trực thuộc, giảm 11 đầu mối; mỗi đơn vị đều giảm số lượng đầu mối bên trong ít hơn 01 đơn vị so với quy định tối đa của Trung ương, trong đó, 5/6 đơn vị giảm 02 đầu mối. Nhiều đơn vị có tỉ lệ giảm số đầu mối khá cao như Ban Dân vận Tỉnh ủy, giảm 50%; Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và Ban Tổ chức Tỉnh ủy cùng giảm 40%; Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy giảm 33%... Đối với các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, nhiều đơn vị cũng đã chủ động sắp xếp lại tổ chức bộ máy bên trong, trong đó Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Ngoại vụ, Thanh Tra tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội mỗi đơn vị giảm một đầu mối; UBND tỉnh cũng đã quyết định hợp nhất 04 ban chỉ đạo các chương trình trọng điểm của tỉnh thành một ban chỉ đạo.
Với tinh thần đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn gắn với đổi mới hệ thống tổ chức, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, nhiều đơn vị sự nghiệp thuộc các sở, ngành đã và đang tổ chức, sắp xếp lại, như hợp nhất các trung tâm: Phòng chống HIV/AIDS, Y tế dự phòng, Phòng chống sốt rét - ký sinh trùng, Nội tiết, Chăm sóc sức khỏe sinh sản thành Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh; tổ chức lại ba trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thông tin Xúc tiến Du lịch, Khuyến công và Xúc tiến thương mại thành Trung tâm Xúc tiến Đầu tư trực thuộc UBND tỉnh; sáp nhập Trung tâm Y tế và Trung tâm Dân số kế hoạch hóa gia đình thành một đầu mối; Trung tâm Điện ảnh và Trung tâm Văn hóa, thể thao thành một đầu mối; hợp nhất ban quản lý rừng ở các địa phương liền kề thành một ban quản lý rừng liên vùng; sáp nhập Trung tâm Giáo dục thường xuyên và hướng nghiệp với Trường Trung cấp nghề ở hai huyện Khánh Sơn và Khánh Vĩnh... Sau khi tổ chức lại, toàn tỉnh giảm 14 đơn vị sự nghiệp thuộc các sở.
Cùng với thu gọn đầu mối bên trong, chức năng, nhiệm vụ của một số cơ quan, đơn vị cũng được điều chỉnh, bổ sung phù hợp hơn với tinh thần một cơ quan, tổ chức làm nhiều việc nhưng một việc chỉ giao cho một cơ quan, tổ chức chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm chính; đồng thời, được phân cấp, ủy quyền hợp lý hơn. Điển hình như nhiệm vụ thường trực Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp và công tác tham mưu, giúp Thường trực Tỉnh ủy định kỳ tổ chức tiếp công dân trước đây Văn phòng Tỉnh ủy đảm nhận nay được giao Ban Nội chính Tỉnh ủy phụ trách; công tác văn phòng, phục vụ của các đơn vị thuộc Tỉnh ủy được tập trung về một đầu mối thuộc Văn phòng Tỉnh ủy; sắp xếp tổ chức bộ máy, chuyển giao nhiệm vụ, biên chế của Ban Bảo vệ chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh về Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Bệnh viện Đa khoa tỉnh để nâng cao hiệu quả hoạt động; chuyển giao nhiệm vụ xây dựng hương ước từ cơ quan tư pháp và công chức tư pháp hộ tịch cấp xã sang cơ quan văn hóa và công chức phụ trách văn hóa - xã hội cấp xã...
Đẩy mạnh thí điểm mô hình mới, giảm biên chế, giảm vị trí lãnh đạo
Thực hiện thí điểm một số mô hình mới về tổ chức bộ máy và kiêm nhiệm chức danh để tinh gọn đầu mối là một trong những mục tiêu cụ thể mà Nghị quyết số 18-NQ/TW đã đề ra đến năm 2021. Quán triệt tinh thần đó, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã yêu cầu các huyện, thị, thành ủy phải tập trung lãnh đạo thực hiện, trước hết là đẩy mạnh thực hiện nhất quán chủ trương trưởng ban tuyên giáo đồng thời là giám đốc trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện và thí điểm trưởng ban dân vận đồng thời là chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện ở những nơi có điều kiện. Đến nay, toàn tỉnh có 8/8, đạt 100% địa phương bố trí trưởng ban tuyên giáo đồng thời là giám đốc trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện; 4/8, đạt 50% địa phương hoàn thành việc bố trí trưởng ban dân vận đồng thời là chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện.
Với tinh thần sắp xếp, tổ chức lại bộ máy gắn với tinh giản biên chế, giảm cấp trung gian, giảm cán bộ lãnh đạo. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã quy định theo hướng giảm 02 vị trí lãnh đạo cấp phó của các cơ quan tham mưu giúp việc Tỉnh ủy; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội cấp tỉnh, trừ Hội Cựu chiến binh, mỗi đơn vị giảm một cấp phó, đến nay số cấp phó của các đơn vị này giảm 05 vị trí, nâng số lãnh đạo cấp phó của các cơ quan khối Đảng, Mặt trận và đoàn thể cấp tỉnh giảm 07 vị trí. Đối với lãnh đạo cấp phòng cũng giảm đáng kể sau khi sắp xếp lại tổ chức bộ máy, toàn tỉnh đã giảm 32 vị trí trưởng, phó phòng và tương đương, trong đó, các cơ quan khối Đảng giảm 28; khối Mặt trận và đoàn thể giảm 04; sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, toàn tỉnh giảm 12 biên chế hành chính, nâng tổng số biên chế hành chính giảm năm 2018 lên 33 biên chế; giảm 38 viên chức do sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp, nâng tổng số biên chế sự nghiệp giảm trong năm 2018 lên 599, trong đó cấp tỉnh giảm 199, cấp huyện giảm 400.
Cần sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị
Sau gần một năm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW trên địa bàn tỉnh đã đạt những kết quả tích cực, quan trọng bước đầu. Các cấp ủy đảng, tổ chức từ tỉnh đến cơ sở đều quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, ban hành văn bản tổ chức triển khai thực hiện có trọng tâm và lộ trình thực hiện cụ thể. Hầu hết đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức đều nhận thức rõ tầm quan trọng và nhiệm vụ cấp thiết phải tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong giai đoạn hiện nay. Tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị từng bước được thu gọn đầu mối gắn với tinh giản biên chế; một số nhiệm vụ được phân định lại rõ ràng hơn theo hướng giảm chồng chéo, trùng lắp. Nhiều địa phương, đơn vị triển khai quyết liệt, có nơi vừa làm vừa nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm để hoàn thiện, cũng còn có nơi trông chờ hướng dẫn từ cấp trên, lo ngại xáo trộn nên chần chừ, chưa quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện.
Việc sắp xếp tổ chức để tinh gọn bộ máy, giảm biên chế là việc làm khó, dễ nảy sinh tư tưởng, tâm tư trong nội bộ... cần sự thận trọng, làm từng bước, có lộ trình, nhưng không vì thế mà chần chừ, trông chờ, làm ảnh hưởng tiến độ chung, sự quyết tâm của tỉnh, do đó rất cần sự quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Mỗi cấp ủy đảng, tổ chức, địa phương, đơn vị tiếp tục làm tốt công tác chính trị tư tưởng trong nội bộ, quán triệt đến mỗi cán bộ, đảng viên nhận thức đầy đủ, đúng đắn việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả là yêu cầu cấp thiết, tất yếu khách quan đặt ra hiện nay; từ đó nêu cao tinh thần tự giác, tự nguyện, đặt lợi ích tập thể, tổ chức lên trên lợi ích cá nhân, nhất là với những người chịu tác động bởi việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế.
Cùng với việc xây dựng kế hoạch, chương trình, đề ra giải pháp, nhiệm vụ hằng năm, theo lộ trình để sắp xếp tổ chức, tinh gọn bộ máy, cần phải quyết liệt, nỗ lực trong triển khai thực hiện; sớm chuyển ý chí, quyết tâm của tổ chức, đơn vị, cán bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu thành hành động cụ thể, thiết thực; thực hiện quyết liệt, đồng bộ những việc đã rõ, sớm hoàn thành những việc cần làm ngay, tạo tiền đề, cơ sở để thực hiện những việc theo lộ trình. Với mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng hợp tác với tinh thần vì tập thể, tổ chức; cùng cộng đồng trách nhiệm trên cơ sở chức trách, nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng này, đáp ứng sự kỳ vọng của nhân dân về một bộ máy của hệ thống chính trị tỉnh nhà thật sự tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả./.
Lương Thiện
