Vùng dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Khánh Hòa có 51 xã, thị trấn; trong đó có 16 xã thuộc khu vực III, 29 xã thuộc khu vực II, 06 xã thuộc khu vực I và có 65 thôn đặc biệt khó khăn theo Quyết định số 582/QĐ-TTg, ngày 28/4/2017 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt danh sách thôn đặc biệt khó khăn, xã khu vực III, khu vực II, khu vực I thuộc vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2016 - 2020. Tổng số DTTS toàn tỉnh trên 71 nghìn người, chiếm 5,8% dân số toàn tỉnh với 32 thành phần dân tộc, chủ yếu tập trung ở hai huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và các xã miền núi thuộc các huyện, thị xã, thành phố đồng bằng.
Thực hiện Nghị quyết của Tỉnh ủy về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã dành nhiều nguồn lực cho công tác giảm nghèo, triển khai thực hiện chính sách dân tộc có hiệu quả, trong đó có công tác vận động, phân công các cơ quan, đơn vị hỗ trợ, giúp đỡ các xã miền núi vùng đồng bào DTTS, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, ổn định an sinh xã hội trên địa bàn miền núi của tỉnh. Tuy nhiên, do xuất phát điểm thấp, việc tiếp cận khoa học - kỹ thuật còn hạn chế, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo DTTS hiện nay 53,72% và hộ cận nghèo DTTS 14,19%.

Đồng chí Lê Thanh Quang, Bí thư Tỉnh ủy và đồng chí Nguyễn Thị Hồng Vân, nguyên Bí thư Tỉnh ủy thăm và tặng quà tại xã Thành Sơn, huyện Khánh Sơn ngày 17/01/2019
Từ năm 2016 đến năm 2018, thực hiện Quyết định số 2907/QĐ-UBND, ngày 28/9/2016 của UBND tỉnh Khánh Hòa về việc phân công các cơ quan, đơn vị hỗ trợ, giúp đỡ hộ gia đình khó khăn tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2016 - 2020, các nhóm cơ quan, đơn vị đã huy động hỗ trợ, giúp đỡ các hộ đồng bào dân tộc thiểu số của 36 xã với tổng kinh phí trên 16,8 tỷ đồng. Trong đó: Thăm hỏi, tặng quà nhân dịp các ngày lễ, Tết Nguyên đán (gạo, mì gói, đường, bột ngọt, dầu ăn, bánh mứt…) với tổng trị giá trên 9,3 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 55,3%; hỗ trợ phát triển sản xuất (giống cây trồng, vật nuôi, vật tư nông nghiệp phục vụ sản xuất, mô hình sản xuất…) với tổng trị giá trên 745,6 triệu đồng, chiếm 4,4%; hỗ trợ vật chất khác (hỗ trợ xây dựng nhà ở, xe đạp, dụng cụ học tập, bếp ăn trường mầm non, quần áo học sinh, sửa chữa sân trường học, công trình dân sinh, hỗ trợ học bổng, khám chữa bệnh, khắc phục hậu quả Bão số 12…) với tổng giá trị trên 6,8 tỷ đồng, chiếm 40,3%; cụ thể:
- Năm 2016: Kinh phí huy động trên 3,67 tỷ đồng và đã tổ chức thăm hỏi, tặng 3.956 suất quà nhân dịp các ngày lễ, Tết Nguyên đán với tổng giá trị trên 2,68 tỷ đồng; hỗ trợ 04 máy bơm, nước sinh hoạt cho 40 hộ, 07 mô hình sản xuất, 120 kg bắp giống cho 50 hộ với tổng giá trị trên 205,6 triệu đồng; hỗ trợ xây dựng 13 nhà, 02 nhà vệ sinh, 40 xe đạp, phụng dưỡng 01 gia đình chính sách, hỗ trợ 01 bếp ăn trường mầm non, sửa chữa sân trường học, hỗ trợ 02 cháu mồ côi, 15 suất học bổng với tổng giá trị trên 792 triệu đồng.
- Năm 2017: Kinh phí huy động trên 06 tỷ đồng đã tổ chức thăm hỏi, tặng 3.918 suất quà nhân dịp các ngày lễ, Tết Nguyên đán với tổng giá trị trên 2,96 tỷ đồng; hỗ trợ 43 hộ trồng bưởi và vật tư nông nghiệp, 12 mô hình sản xuất, 06 hộ trồng keo… với tổng giá trị trên 315,3 triệu đồng; hỗ trợ xây 24 nhà, 02 nhà vệ sinh, 40 xe đạp, 02 gia đình khó khăn, hỗ trợ học tập, y tế, phụng dưỡng 01 gia đình chính sách, 09 cháu mồ côi, 15 suất học bổng, khắc phục Bão số 12… với tổng giá trị trên 2,8 tỷ đồng.
- Năm 2018: Kinh phí huy động trên 7,1 tỷ đồng thực hiện: Thăm hỏi, tặng 3.457 suất quà nhân dịp các ngày lễ, Tết Nguyên đán với tổng giá trị trên 3,68 tỷ đồng; hỗ trợ trồng 01 ha bưởi và vật tư nông nghiệp cho 20 hộ, 05 con bò giống, 05 hộ trồng bưởi… với tổng giá trị trên 224,7 triệu đồng; hỗ trợ xây dựng 73 nhà, 04 công trình dân sinh, sửa chữa 02 km đèn đường, mua 02 máy photocopy, phụng dưỡng 01 gia đình chính sách, 02 cháu mồ côi, 15 suất học bổng, khám, chữa bệnh miễn phí, khắc phục Bão số 12 với tổng giá trị trên 3,2 tỷ đồng.
Ngoài ra, các nhóm cơ quan, đơn vị đã phối hợp, vận động các doanh nghiệp ngoài nhóm cùng tham gia để tăng nguồn lực hỗ trợ, tiêu biểu như: Nhóm cơ quan, đơn vị Văn phòng Tỉnh ủy vận động Công ty Xăng dầu Phú Khánh xây và trao 10 nhà Đại đoàn kết cho 10 hộ đồng bào DTTS xã Thành Sơn (huyện Khánh Sơn) với tổng giá trị 500 triệu đồng; vận động Công ty Cổ phần Vinpearlland tặng 15 bộ máy vi tính cho Trường THCS Thành Sơn để trang bị mới phòng học vi tính trong năm học 2018-2019 với tổng giá trị trên 200 triệu đồng. Công ty Cổ phần Đầu tư VCN ngoài việc cùng nhóm hỗ trợ, giúp đỡ xã Thành Sơn còn hỗ trợ 01 tỷ đồng cho việc sửa chữa, khắc phục thiệt hại sau Bão 12 và mua sắm một số trang thiết bị dạy học cho Trường THCS xã Khánh Hiệp (huyện Khánh Vĩnh). Nhóm cơ quan, đơn vị Văn phòng UBND tỉnh vận động các doanh nghiệp ngoài nhóm hỗ trợ trên 373 triệu đồng. Nhóm cơ quan, đơn vị Sở Giao thông vận tải vận động Công ty TNHH 71 tham gia hỗ trợ các hoạt động của nhóm với kinh phí trên 80 triệu đồng. Nhóm cơ quan, đơn vị Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh vận động hỗ trợ xây dựng 66 căn nhà, sửa chữa 04 công trình dân sinh, khám chữa bệnh cho người dân với kinh phí trên 3,6 tỷ đồng.

Đồng chí Lê Thanh Quang, Bí thư Tỉnh ủy thăm và tặng 15 bộ máy vi tính
cho Trường THCS Thành Sơn, huyện Khánh Sơn vào tháng 8/2018
Một số nhóm cơ quan, đơn vị đã giảm dần hình thức tặng quà mà chuyển sang hình thức hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, vật tư nông nghiệp để phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, cụ thể: Nhóm cơ quan, đơn vị Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy hỗ trợ 04 máy bơm nước chống hạn, hỗ trợ cho 20 hộ trồng bưởi da xanh với tổng giá trị trên 100 triệu đồng trên tổng kinh phí huy động 284 triệu đồng. Nhóm cơ quan, đơn vị Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh đang phối hợp với UBND thị trấn Tô Hạp (huyện Khánh Sơn) rà soát danh sách hộ nghèo để hỗ trợ giống cây trồng cho 02 ha diện tích trồng trọt. Nhóm cơ quan, đơn vị Sở Tài chính hỗ trợ 19 mô hình sản xuất với kinh phí 190 triệu đồng trên tổng số kinh phí huy động 262 triệu đồng. Nhóm cơ quan, đơn vị Sở Lao động - TBXH hỗ trợ giống, phân bón, thuốc trừ sâu cho 40 hộ trồng 03 ha bưởi da xanh trị giá 130 triệu đồng trên tổng kinh phí huy động gần 300 triệu đồng. Nhóm cơ quan, đơn vị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh hỗ trợ giống, phân bón, máy bơm nước trồng 5,4 ha bưởi da xanh trị giá trên 160 triệu đồng trên tổng kinh phí huy động 360 triệu đồng.
Tuy vẫn còn những khó khăn, hạn chế trong quá trình thực hiện, Quyết định số 2907 của UBND tỉnh Khánh Hòa là một chủ trương đúng, thể hiện sự quyết tâm của các cấp ủy đảng, chính quyền, của các cơ quan, đơn vị, CBCCVC và người lao động trong công tác hỗ trợ, giúp nhau giảm nghèo; từng bước cải thiện và nâng cao đời sống cho hộ đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn tỉnh. Qua thời gian thực hiện đã tạo thành phong trào có sức lan tỏa, được các cơ quan, đơn vị đồng tình ủng hộ, nguồn lực huy động năm sau cao hơn năm trước, góp phần giúp đồng bào DTTS phát triển sản xuất, vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Từ đó, đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn tỉnh thấy được quan tâm của các cấp ủy đảng, chính quyền, của các cơ quan, đơn vị trong tỉnh, càng thêm tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Nhằm phát huy những kết quả đạt được, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm trong thời gian đến:
Các cơ quan, đơn vị theo phân công tiếp tục hỗ trợ, giúp đỡ hộ đồng bào DTTS nghèo, khó khăn các xã miền núi theo Quyết định số 2907/QĐ-UBND, ngày 28/9/2016 và Quyết định số 513/QĐ-UBND, ngày 09/02/2018 của UBND tỉnh gắn với Kết luận số 79-KL/TU, ngày 27/9/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về kết quả kiểm tra việc triển khai thực hiện 04 Chương trình kinh tế - xã hội trọng điểm của tỉnh giai đoạn 2016 - 2020; chủ động kêu gọi, vận động các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh cùng tham gia giúp đỡ nhằm tăng cường nguồn lực hỗ trợ hàng năm.
Các cấp ủy đảng, chính quyền cần thực hiện tốt công tác dân tộc và chính sách dân tộc; phát huy mọi nguồn lực, vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng thôn trong công tác tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS có ý thức vươn lên thoát nghèo trong cuộc sống. Tăng cường sự phối hợp các đơn vị trong nhóm với xã được giúp đỡ thống nhất hình thức hỗ trợ cho phù hợp với khả năng của nhóm và nhu cầu thực tế của địa phương; hỗ trợ, giúp đỡ các hộ nghèo, hộ cận nghèo về giống cây trồng, vật nuôi, vật tư nông nghiệp để đầu tư phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, thoát nghèo bền vững; tổ chức bồi dưỡng kiến thức khoa học, nâng cao sản xuất, phòng chống dịch bệnh, hướng dẫn thủ tục vay vốn ngân hàng, trợ giúp pháp lý, xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả, áp dụng giống mới năng suất cao phù hợp để đồng bào DTTS học tập và làm theo.
Các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nhân rộng các mô hình giảm nghèo có hiệu quả; hướng dẫn đồng bào DTTS phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu hợp lý; hướng dẫn đồng bào DTTS phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu hợp lý về cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng cao, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống; nêu gương các hộ đồng bào sản xuất giỏi, nâng cao ý thức tự vươn lên thoát nghèo, khắc phục tâm lý trông chờ của một bộ phận đồng bào DTTS.
Nguyên Lộc, Văn phòng Tỉnh ủy