Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị xác định “sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là nền tảng quan trọng nhất cho hạnh phúc của mọi người, cho sự tồn vong của dân tộc và sự phát triển thịnh vượng, bền vững của đất nước”. Đối với tỉnh Khánh Hòa, đây là nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm an sinh xã hội và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW vào thực tiễn tỉnh Khánh Hòa

Quán triệt Nghị quyết số 72-NQ/TW, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Chương trình hành động số 07-CTr/TU, ngày 24/11/2025 để triển khai thực hiện Nghị quyết, xác định các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới nâng cao thể lực, trí lực, tầm vóc, tuổi thọ và số năm sống khỏe mạnh của Nhân dân; giảm gánh nặng bệnh tật, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng.

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, số năm sống khỏe mạnh tối thiểu 68 năm; tỷ lệ tiêm chủng các vắc-xin trong Chương trình tiêm chủng thiết yếu đạt trên 95%; tăng tỷ lệ người dân thường xuyên tham gia hoạt động thể chất thêm 10%. Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần và được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời; phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt toàn dân và từng bước thực hiện miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình. Đồng thời, 100% trạm y tế cấp xã được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị và nhân lực theo chức năng, nhiệm vụ; đến năm 2027 có từ 4 - 5 bác sĩ tại mỗi trạm y tế cấp xã.

Tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh phấn đấu nâng tuổi thọ trung bình của người dân trên 80 tuổi, số năm sống khỏe mạnh trên 71 tuổi, nâng cao tầm vóc, thể lực; xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, bền vững, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của Nhân dân.

Để thực hiện các mục tiêu trên, tỉnh tập trung đổi mới tư duy và phương thức lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân; lồng ghép các mục tiêu về sức khỏe trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Chú trọng nâng cao ý thức chủ động bảo vệ, rèn luyện sức khỏe của người dân; tăng cường phòng ngừa, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, chăm sóc sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng, thể chất và xây dựng môi trường sống, học tập, làm việc an toàn, lành mạnh.

Cùng với đó, tập trung củng cố y tế dự phòng, y tế cơ sở; kiện toàn và nâng cao năng lực trạm y tế cấp xã, bảo đảm cung ứng các dịch vụ thiết yếu về phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám, chữa bệnh và chăm sóc xã hội. Tăng cường đào tạo, luân phiên, điều động và thu hút bác sĩ về cơ sở; ưu tiên nguồn lực cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn khó khăn và biển đảo. Đồng thời, phát triển y tế chuyên sâu, y học công nghệ cao, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi, cấp cứu ngoại viện và kết hợp quân - dân y, từng bước nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng của người dân.

Đồng thời, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng trong phát triển y tế; đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu, sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử. Khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới trong quản lý, khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ y tế.

Ngoài ra, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính y tế, bảo đảm nguồn lực cho y tế cơ sở và y tế dự phòng; phát triển bền vững bảo hiểm y tế, huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công - tư và phát triển y tế tư nhân. Qua đó, từng bước xây dựng hệ thống y tế Khánh Hòa theo hướng công bằng, hiện đại, chất lượng, hiệu quả, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của Nhân dân.

Thực trạng công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân tỉnh Khánh Hòa hiện nay

Sau một năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, năng lực hệ thống y tế và khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe của người dân.

Thực hiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh và Kế hoạch của UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao, tạo sự thống nhất từ cấp tỉnh đến cơ sở. Đến tháng 8/2026, trong tổng số 50 nhiệm vụ được giao, có 25 nhiệm vụ đã hoàn thành, đạt 50%; các nhiệm vụ còn lại đang được triển khai theo tiến độ.

Hệ thống y tế tiếp tục được kiện toàn theo hướng tinh gọn, đồng bộ, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; hiện trên địa bàn tỉnh có 05 bệnh viện đa khoa, 10 bệnh viện chuyên khoa, 07 trung tâm y tế dự phòng tuyến tỉnh, 03 trung tâm bảo trợ xã hội và 12 trung tâm y tế khu vực; 64 trạm y tế xã, phường được bàn giao về cấp xã quản lý. Cơ sở vật chất y tế tiếp tục được đầu tư, trong đó một số công trình quan trọng như Bệnh viện Ung bướu Khánh Hòa, Bệnh viện Đa khoa Yersin Nha Trang, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa và Trung tâm Y tế Cam Ranh đã được xây dựng, đưa vào hoạt động; các dự án Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Khánh Hòa, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa tiếp tục được triển khai.

Y tế cơ sở và y tế dự phòng tiếp tục được xác định là nền tảng trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân. 100% trạm y tế có bác sĩ làm việc, 100% trạm y tế có nữ hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi; công tác tiêm chủng mở rộng, phòng, chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, sức khỏe sinh sản, người cao tuổi và phòng, chống bệnh không lây nhiễm được duy trì. Tỷ lệ trẻ em dưới 01 tuổi được tiêm chủng đầy đủ các loại vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng năm 2025 đạt 96,6% và năm 2026 ước đạt trên 95%. Công tác khám sức khỏe, khám sàng lọc được đẩy mạnh; từ ngày 01/01/2026 đến tháng 8/2026, toàn tỉnh đã thực hiện khám sức khỏe, khám sàng lọc và khám bệnh, chữa bệnh cho 1.361.736 người, đạt khoảng 71% dân số.

Chất lượng khám bệnh, chữa bệnh và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân từng bước được nâng cao. Mạng lưới y tế các tuyến tiếp tục được kết nối, tăng cường chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn, đào tạo tại chỗ và hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới. Tỷ lệ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm y tế cấp xã chiếm 72,9% tổng số lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại các cơ sở y tế trên địa bàn, vượt mục tiêu đề ra trên 20%. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tiếp tục được duy trì ở mức cao, năm 2025 đạt 96,5% và năm 2026 ước đạt khoảng 96%, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giảm gánh nặng chi phí y tế.

Công tác phát triển nguồn nhân lực y tế được quan tâm, từng bước đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ y tế; toàn tỉnh hiện có khoảng 8.802 viên chức, người lao động trong các đơn vị y tế công lập. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch đào tạo nhân lực y tế giai đoạn 2026 - 2030 và HĐND tỉnh ban hành chính sách thu hút, đãi ngộ nguồn nhân lực y tế và đào tạo chuyển giao kỹ thuật tại các cơ sở y tế công lập. Ngành Y tế chú trọng đào tạo chuyên sâu, đào tạo sau đại học, nâng cao y đức, kỹ năng giao tiếp và tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh. Đồng thời, tỉnh triển khai giải pháp biệt phái bác sĩ từ các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực về công tác tại trạm y tế cấp xã giai đoạn 2026 - 2030, từng bước tăng cường nhân lực cho y tế cơ sở.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế có bước phát triển tích cực. Tỉnh đã ban hành Kế hoạch triển khai Chiến lược chuyển đổi số ngành Y tế giai đoạn 2026 - 2030; đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, liên thông dữ liệu y tế với dữ liệu dân cư và bảo hiểm y tế, triển khai bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử và Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Đến ngày 22/6/2026, toàn tỉnh có 763.495 thẻ bảo hiểm y tế được tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, đạt 34,27% dân số thường trú; 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có ký hợp đồng bảo hiểm y tế đã thực hiện đẩy dữ liệu theo quy định; 35/36 cơ sở y tế đã triển khai bệnh án điện tử, đạt 97,2%. 100% cơ sở y tế thực hiện tiếp nhận khám chữa bệnh bằng căn cước công dân gắn chip tích hợp bảo hiểm y tế và triển khai các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Ứng dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo và các giải pháp số trong quản lý, khám bệnh, chữa bệnh bước đầu mang lại hiệu quả rõ nét; một số cơ sở y tế đã triển khai AI trong lĩnh vực can thiệp tim mạch, nội soi, chẩn đoán hình ảnh và quản trị bệnh viện; qua đó góp phần rút ngắn thời gian xử lý công việc, hỗ trợ phát hiện sớm bệnh lý và nâng cao hiệu quả chuyên môn. Công tác chuyển đổi số trong y tế dự phòng tiếp tục được đẩy mạnh, 100% cơ sở tiêm chủng triển khai Hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia, 100% trạm y tế sử dụng phần mềm quản lý y tế cơ sở và hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm được kết nối, liên thông từ tỉnh đến cơ sở.

Y tế tư nhân tiếp tục phát triển, góp phần huy động nguồn lực xã hội và đa dạng hóa các loại hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe; trên địa bàn tỉnh hiện có 07 bệnh viện tư nhân, 25 phòng khám đa khoa tư nhân và 1.078 phòng khám chuyên khoa. Tỉnh đã ban hành Đề án hợp tác phát triển điều trị chuyên sâu lĩnh vực y tế giữa khối bệnh viện tư nhân và bệnh viện công lập giai đoạn 2026 - 2030, tạo cơ sở tăng cường chia sẻ nguồn lực, chuyển giao kỹ thuật và phát triển chuyên môn giữa hai khu vực.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như: nguồn nhân lực y tế, nhất là bác sĩ có chuyên môn sâu tại tuyến cơ sở và địa bàn khó khăn còn thiếu; việc thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao còn khó khăn; cơ sở vật chất, trang thiết bị tại một số cơ sở y tế chưa đồng bộ, khả năng tiếp cận dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu giữa các khu vực còn chênh lệch; việc bảo đảm nhân lực theo mục tiêu tại trạm y tế cấp xã đòi hỏi nguồn lực lớn. Việc triển khai Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, một số chính sách mới về bảo hiểm y tế, thanh toán, quyết toán chi phí khám, chữa bệnh còn vướng mắc; chuyển đổi số, quản lý dữ liệu, dịch vụ kỹ thuật mới và chương trình sàng lọc tại tuyến cơ sở chưa đồng đều. Một số cơ chế, chính sách mới chưa được hướng dẫn đầy đủ, đồng bộ, trong khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, tạo áp lực lớn đối với hệ thống y tế.

Một số giải pháp trong thời gian tới

Từ những kết quả đạt được và những khó khăn, hạn chế nêu trên, để tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục tuyên truyền nâng nhận thức của các ngành, các cấp, cán bộ đảng viên và nhân dân về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chương trình hành động số 07-CTr/TU, ngày 24/11/2025 của Tỉnh ủy và các văn bản liên quan.

Hai là, củng cố và nâng cao năng lực y tế cơ sở. Ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các trạm y tế, nhất là tại địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa; tăng cường kết nối, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên, từng bước thu hẹp chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Ba là, phát triển nguồn nhân lực y tế gắn với thực hiện hiệu quả các chính sách đào tạo, thu hút, đãi ngộ bác sĩ và nhân lực chuyên môn sâu; tiếp tục biệt phái, luân phiên bác sĩ về tuyến cơ sở, ưu tiên các địa bàn còn thiếu nhân lực. Bảo đảm nguồn lực và huy động nguồn lực xã hội cho phát triển y tế; phát huy vai trò của khu vực y tế tư nhân trong đầu tư, cung ứng dịch vụ và phát triển kỹ thuật chuyên sâu.

Bốn là, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe chủ động; đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới, phát huy hợp tác giữa y tế công lập và tư nhân; tăng cường phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc, phát hiện sớm và quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng.

Năm là, đẩy mạnh chuyển đổi số trong y tế; hoàn thiện, cập nhật và liên thông hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử và Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID; tăng cường hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích y tế số và mở rộng ứng dụng công nghệ mới trong quản lý, khám, chữa bệnh. Tháo gỡ trong thanh toán, quyết toán chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; kịp thời kiến nghị Trung ương hướng dẫn các nội dung mới, đồng thời chủ động hoàn thiện các cơ chế thuộc thẩm quyền địa phương.

Sáu là, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; phát huy trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy mạnh phối hợp liên ngành trong thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Thông tin tác giả: ThS. Đặng Thị Phương - Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa

5