Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định “phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quan trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu đưa đất nước bứt phá, giàu mạng trong kỷ nguyên mới”. Đối với tỉnh Khánh Hòa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là khâu đột phá chiến lược, giữ vai trò then chốt trong việc phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào thực tiễn tỉnh Khánh Hòa

Quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 48-NQ/TU, ngày 20/02/2025, trong đó, đề ra mục tiêu đến năm 2030 đưa Khánh Hòa thuộc nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước về tiềm lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kinh tế số đóng góp tối thiểu 30% GRDP; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 55%; tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt trên 85%; giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%. Đồng thời, phấn đấu chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt trên 2% GRDP, trong đó nguồn lực xã hội chiếm trên 60%; bố trí tối thiểu 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với trên 40% doanh nghiệp sản xuất có hoạt động đổi mới sáng tạo. Đến năm 2045, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành nền tảng quan trọng để xây dựng Khánh Hòa trở thành đô thị thông minh, phát triển bền vững, có bản sắc, ngang tầm khu vực châu Á; quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GRDP; thu hút các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp lớn đầu tư nghiên cứu, sản xuất và hình thành các trung tâm công nghệ, đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực.

Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định: “Phát triển tiềm lực, hạ tầng cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đến năm 2030 Khánh Hòa thuộc nhóm 10 tỉnh/thành phố dẫn đầu trong cả nước…”.

Tỉnh ủy thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh, qua đó phân công rõ trách nhiệm từng thành viên gắn với lĩnh vực, địa bàn phụ trách; chỉ đạo thành lập Ban Chỉ đạo cấp cơ sở để triển khai thực hiện đồng bộ. Triển khai thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Tỉnh ủy luôn quan tâm chỉ đạo, yêu cầu các cấp ủy, cơ quan, đơn vị đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”, tạo nền tảng cho việc tổ chức thực hiện hiệu quả từ tỉnh đến cơ sở.

Thực trạng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Khánh Hòa hiện nay

Quán triệt chủ trương của tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, các sở, ban, ngành, địa phương đã xây dựng chương trình hành động, kế hoạch tổ chức thực hiện nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết số 48-NQ/TU. Qua 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57, hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đã đạt nhiều kết quả quan trọng:

Hoạt động khoa học và công nghệ tiếp tục được đổi mới, gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2025, toàn tỉnh tiếp nhận 108 đề xuất nhiệm vụ khoa học và công nghệ; trong đó, 33 nhiệm vụ được đưa vào danh mục thực hiện năm 2025 và 03 nhiệm vụ dự kiến triển khai năm 2026. Quy trình quản lý nhiệm vụ được cải tiến, góp phần đẩy nhanh tiến độ tuyển chọn, triển khai và ứng dụng kết quả nghiên cứu. Chất lượng nghiên cứu khoa học ngày càng nâng cao, trong năm 2025, tỉnh đã nghiệm thu 10 đề tài, dự án khoa học và công nghệ, trong đó có 01 đề tài đạt loại xuất sắc, 01 dự án ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong sản xuất giống và canh tác nha đam được nghiệm thu mang lại kết quả ứng dụng tốt; có 01 đơn đăng ký bảo hộ độc quyền từ kết quả nghiên cứu cấp tỉnh...

Tỉnh phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với bốn nhóm công nghệ trọng điểm gồm: công nghệ số và dữ liệu thông minh; nông nghiệp và chế biến công nghệ cao; y tế và công nghệ sinh học; kinh tế biển và năng lượng tái tạo. Tềm lực khoa học và công nghệ tiếp tục được củng cố với 07 trường đại học, nhiều viện nghiên cứu chuyên ngành và 14 doanh nghiệp khoa học và công nghệ; doanh thu từ các sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 đạt trên 95,49 tỷ đồng.

Công tác sở hữu trí tuệ có chuyển biến tích cực, quý I/2026, toàn tỉnh có 410 đơn đăng ký và 403 văn bằng bảo hộ được cấp. Các mô hình hợp tác giữa cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Hoạt động đổi mới sáng tạo có bước phát triển, Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025, với 46,54 điểm, Khánh Hòa xếp thứ 09/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Nhiều chỉ số thành phần thuộc nhóm dẫn đầu cả nước như tốc độ tăng năng suất lao động, chỉ số sản xuất công nghiệp, hạ tầng số, quản trị môi trường… Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh tiếp tục có bước phát triển tích cực, có nhiều đóng góp trong xây dựng và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia năm 2025.

Đối với công tác chuyển đổi số được triển khai tương đối đồng bộ trên cả ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Tỉnh chủ động đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm an toàn thông tin và nâng cấp các hệ thống dùng chung nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hiện nay, mạng thông tin di động 4G đã phủ sóng 100% địa bàn, mạng 5G phủ khoảng 98% dân số; 100% cơ quan hành chính nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp xã được kết nối Internet cáp quang và mạng truyền số liệu chuyên dùng.

Việc xây dựng chính quyền số tiếp tục được triển khai gắn với cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Toàn tỉnh hiện có 2.218 thủ tục hành chính, trong đó 2.073 thủ tục được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện đã được công bố thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính. Việc ứng dụng các công nghệ số mới trong hoạt động của cơ quan nhà nước từng bước được triển khai, như: Thí điểm trợ lý ảo hỗ trợ công chức; Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), Sổ tay đảng viên điện tử, hệ thống thông tin địa lý (GIS)…

Kinh tế số và xã hội số tiếp tục chuyển biến tích cực; năm 2025, kinh tế số đóng góp khoảng 8,17% GRDP của tỉnh, mục tiêu năm 2026 đạt khoảng 14%. Hoạt động thương mại điện tử tăng gần 30% so với năm 2024; khoảng 5,7 triệu sản phẩm được tiêu thụ thông qua các sàn thương mại điện tử. Tỷ lệ công dân từ 14 tuổi trở lên có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 đạt 83,76%...

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế số của tỉnh vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như: Nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đã được quan tâm nhưng còn khó khăn; cán bộ chuyên trách về chuyển đổi số còn ít, chất lượng nguồn nhân lực số chưa đồng đều, đặc biệt ở cấp cơ sở; một số cơ chế, chính sách về mua sắm công phục vụ đổi mới sáng tạo, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và quỹ đầu tư mạo hiểm đang chờ hướng dẫn của Trung ương. Kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa một số ngành, lĩnh vực còn hạn chế.

Một số giải pháp trong thời gian tới

Để tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, phát huy những kết quả đã đạt được và khắc phục những khó khăn, hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện, tỉnh Khánh Hòa cần tập trung thực hiện đồng bộ một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Một là, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo hướng thiết thực, đa nền tảng, phù hợp từng nhóm đối tượng; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số theo dõi mức độ tiếp cận và sử dụng dịch vụ số để đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền.

Hai là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo hướng đồng bộ, thống nhất và phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế thuộc thẩm quyền của địa phương; đồng thời kiến nghị Trung ương sớm ban hành các quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cơ chế mua sắm công đối với sản phẩm đổi mới sáng tạo, cơ chế hình thành và vận hành quỹ đầu tư mạo hiểm, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.

Ba là, nâng cao hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bố trí nguồn lực phù hợp với mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW; tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo hướng đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả giải ngân, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển.

Bốn là, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác chuyển đổi số; quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách tại các cơ quan, đơn vị và địa phương. Có chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực công nghệ cao; phát huy vai trò của các trường đại học, viện nghiên cứu trên địa bàn trong đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Năm là, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số và phát triển dữ liệu số đồng bộ, thống nhất. Đẩy nhanh việc xây dựng, chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị; hình thành hệ sinh thái dữ liệu dùng chung phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Đồng thời, mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ số mới trong hoạt động của cơ quan nhà nước và các lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Sáu là, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số gắn với lợi thế của địa phương. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ; hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển tài sản trí tuệ. Tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử, kinh tế nền tảng và các mô hình kinh doanh mới, góp phần nâng cao tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh.

Bảy là, nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cấp, các ngành trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW; tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm các nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế số được triển khai đồng bộ, hiệu quả.