1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện trách nhiệm, nhiệm vụ được giao đối với cán bộ, viên chức

Chủ tịch Hồ Chí Minh giải thích về tinh thần trách nhiệm và không có tinh thần trách nhiệm như sau: “Tinh thần trách nhiệm là gì? Là khi Đảng, Chính phủ hoặc cấp trên giao cho ta việc gì, bất kỳ to hay nhỏ, khó hay dễ, ta cũng đưa cả tinh thần, lực lượng ra làm cho đến nơi đến chốn, vượt mọi khó khăn, làm cho thành công. Làm một cách cẩu thả, làm cho có chuyện, dễ làm khó bỏ, đánh trống bỏ dùi, gặp sao làm vậy là không có tinh thần trách nhiệm”[1]

Như vậy, có thể hiểu trách nhiệm là điều phải làm, phải gánh vác hoặc phải nhận lấy về mình, phải bảo đảm làm tròn nhiệm vụ, công việc, phần việc được giao, với sự ràng buộc đối với lời hứa của mình, nếu kết quả thực hiện không tốt, hoặc nếu thực hiện sai thì phải gánh chịu hậu quả. Tinh thần trách nhiệm chính là kết quả của một quá trình rèn luyện, nhận thức và hành động đúng đắn, tích cực, tự giác trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tất cả mọi người, ở mọi địa vị, vị trí công tác trong mọi hoàn cảnh đều phải nêu cao tinh thần trách nhiệm và được thể hiện trong một số nội dung sau:

Thứ nhất, tích cực, tự giác thực hiện nhiệm vụ được giao. Khi được Đảng, Chính phủ hoặc cấp trên giao cho việc gì, bất kỳ to hay nhỏ, khó hay dễ, cũng phải đưa cả tinh thần, lực lượng ra làm cho đến nơi đến chốn, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ làm cho thành công. Trong thực hiện nhiệm vụ được giao phải "có gan phụ trách", dám nghĩ dám làm, chủ động sáng tạo để có kết quả cao nhất.

Thứ hai, ý thức đúng đắn về trách nhiệm của mình trên mọi cương vị, vị trí công tác. Ở mọi địa vị, vị trí công tác, trong mọi hoàn cảnh đều phải nêu cao tinh thần trách nhiệm. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định nghề nào cũng vinh quang và việc gì cũng phải cố gắng, chuyên tâm, không chủ quan, đại khái.
Bác Hồ: “Khi bộ đội đang mải đánh giặc, thì tìm cách đưa cơm đến nơi cho anh em ăn. Khi tiếp tế khó khăn thì tìm mọi cách vượt qua, không để anh em thiếu thốn. Như thế là có tinh thần trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ được phân công”.

Thứ ba, nắm vững chính sách và thực hiện đường lối quần chúng.
Theo Hồ Chí Minh, để làm trọn nhiệm vụ, cán bộ chẳng những phải chịu khó giải thích, tuyên truyền, cổ động, mà còn phải bàn bạc với quần chúng, hỏi han ý kiến, gom gộp sáng kiến của quần chúng. Lãnh đạo quần chúng và hoan nghênh quần chúng phê bình. Tóm lại, “phải đi đúngđường lối quần chúng. Tách rời chính sách ra một đường, nhiệm vụ ra một đường là sai lầm. Tách rời chính sách và nhiệm vụ ra một đường và đường lối quần chúng ra một đường cũng là sai lầm.

Thứ tư, trái ngược với tinh thần trách nhiệm là bệnh quan liêu, mệnh lệnh, chủ quan, hấp tấp, tự tư tự lợi. Quan liêu, theo Hồ Chí Minh, là xa rời thực tế, xa rời quần chúng nhân dân, xa rời mục tiêu lý tưởng của Đảng. Bệnh quan liêu là nguy cơ phá hoại Đảng, là nguyên nhân của nhiều căn bệnh khác. Quan liêu dẫn tới chủ quan, mệnh lệnh hấp tấp, khi gặp khó khăn thì dễ dao động, ngả nghiêng…

Đối với giảng viên tại Trường Chính trị, tinh thần trách nhiệm được thể hiện trong một số công việc như: công tác giảng dạy, công tác chấm bài thi, chấm tiểu luận, công tác hành chính của Khoa: làm lịch, quản lý câu hỏi thi… Trách nhiệm trong nghiên cứu khoa học: Tích cực tham gia các đề tài nghiên cứu, viết bài tham luận, tổng kết thực tiễn, cung cấp luận cứ khoa học cho cấp ủy, chính quyền địa phương.Trách nhiệm trước học viên: Gần gũi, lắng nghe, giải đáp thắc mắc, là tấm gương về đạo đức, tác phong và bản lĩnh chính trị. Trách nhiệm với tổ chức: Xây dựng tập thể đoàn kết, thống nhất; thực hiện nghiêm túc sự phân công của lãnh đạo; tích cực tham gia các hoạt động chung của nhà trường; giữ gìn kỷ luật, kỷ cương. Trách nhiệm chính trị: Kiên định mục tiêu lý tưởng của Đảng, tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đối với viên chức quản lý đào tạo, quản lý học viên, hành chính - phục vụ, trách nhiệm cụ thể là: Xây dựng kế hoạch khoa học, tổ chức thực hiện chặt chẽ, linh hoạt, tham mưu kịp thời, hiệu quả cho lãnh đạo nhà trường; Trong phục vụ, hỗ trợ: Tận tình, chu đáo với học viên và đồng nghiệp, đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ tốt nhất cho hoạt động dạy và học; Trong công tác hành chính: Chính xác, kịp thời, đúng quy trình, đảm bảo tính minh bạch và hiệu lực quản lý nhà nước.

Xây dựng trường chính trị chuẩn là quá trình phấn đấu toàn diện trên các mặt: chính trị, tư tưởng; tổ chức bộ máy, cán bộ; hoạt động đào tạo, bồi dưỡng; nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn; cơ sở vật chất, tài chính. Đây là công trình tập thể, đòi hỏi sự chung tay góp sức của mọi thành viên, trong đó viên chức là lực lượng trực tiếp thực thi các nhiệm vụ. Tinh thần trách nhiệm của họ càng cao thì chất lượng, hiệu quả của từng công việc, từng khâu, từng bước đi trong tiến trình xây dựng trường chuẩn càng được bảo đảm.

2. Thực trạng tinh thần trách nhiệm của đội ngũ viên chức Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa trong xây dựng trường chuẩn.

Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa là trung tâm “tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương về lý luận chính trị - hành chính; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiến thức và chuyên môn, nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; kiến thức về một số lĩnh vực khác; tham gia tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương”. Tính đến tháng 02/2026, Nhà trường có 58 viên chức/64 biên chế được giao năm 2025. Ngoài ra, Trường có 07 hợp đồng lao động theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP và 04 hợp đồng công việc (tính đến 02/2025). Về trình độ chuyên môn: Thạc sỹ: 45 đồng chí (trong đó, có 05 đồng chí đang học nghiên cứu sinh). Đại học: 12 đồng chí (12 đồng chí đang học cao học).Trung cấp: 01 đồng chí. Số giảng viên có trình độ thạc sĩ: 40 đồng chí. Về trình độ lý luận chính trị: Cao cấp 34 đồng chí.Trung cấp 24 đồng chí.

Cán bộ, giảng viên, viên chức sau khi sáp nhập của Trường chính trị tỉnh Khánh Hòa.

Trong công tác đào tạo, bồi dưỡng; năm 2025 Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đã thực hiện 45 lớp với 3.079 học viên (trong đó: Trung cấp Lý luận chính trị 26 lớp, với 1.534 học viên; Cao cấp Lý luận chính trị 03 lớp, với 146 học viên. Bồi dưỡng, tập huấn, đã mở 16 lớp với 1.399 học viên.

Hoạt động nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn

 Đề tài khoa học cấp tỉnh: Năm 2025 trường thực hiện 02 đề tài khoa học cấp tỉnh đã được Hội đồng khoa học và công nghệ chuyên ngành đánh giá, nghiệm thu đề tài cấp tỉnh nghiệm thu với kết quả đạt.

Đề tài khoa học cấp trường: Năm 2025, đã tổ chức thực hiện và nghiệm 04 đề tài khoa học cấp trường với kết quả đạt.

Cán bộ, giảng viên, viên chức của trường có bản lĩnh chính trị vững vàng, am hiểu lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm chắc đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhiều giảng viên có kinh nghiệm thực tiễn phong phú, kỹ năng sư phạm tốt, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Một số giảng viên trẻ có năng lực ngoại ngữ, tin học, nhanh nhạy với phương pháp dạy học hiện đại và chủ động nghiên cứu khoa học. Nhiều giảng viên đã chủ trì hoặc tham gia đề tài cấp tỉnh; có bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành; biên soạn tài liệu giảng dạy, học liệu điện tử, góp phần nâng cao chất lượng bài giảng… Cơ cấu và chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên của trường bảo đảm phân công hợp lý, phát huy được thế mạnh của từng khoa, phòng, thuận lợi cho việc triển khai chương trình đào tạo theo hướng chuyên sâu, hiện đại, sát thực tiễn.

Tập thể viên chức, người lao động Nhà trường đoàn kết, thống nhất cao, cố gắng, nỗ lực thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy, công tác nghiên cứu khoa học. Cơ sở vật chất của Nhà trường được đầu tư trang bị đầy đủ, khang trang, hiện đại phục vụ tốt hoạt động giảng dạy và học tập.

Cán bộ, giảng viên có năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn, có kỹ năng sư phạm, không ngừng sáng tạo và vận dụng kiến thức thực tiễn vào bài giảng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn chấp hành đường lối chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nỗ lực vượt qua khó khăn để thực hiện nhiệm vụ được giao

Tập thể khoa Lý luận cơ sở cùng ban lãnh đạo nhà trường quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao trong năm 2026.

Bên cạnh những thuận lợi, việc xây dựng Trường chính trị tỉnh Khánh Hòa đạt chuẩn mức 1 vào tháng 6/2026 trở thành trường chính trị chuẩn tiêu biểu vẫn tồn tại một số khó khăn, thách thức:

- Về đội ngũ cán bộ lãnh đạo: Hiện nay, trong Ban Giám hiệu chưa có đồng chí nào có trình độ tiến sĩ, đồng chí Hiệu trưởng và 01 đồng chí Phó Hiệu trưởng đang học nghiên cứu sinh. Đối với trưởng khoa, phó trưởng khoa: Hiện nay nhà trường còn hai đồng chí chưa đạt, đầu năm 2025 một đồng chí nhận bằng thạc sĩ. Đối với giảng viên, đạt 71,4% (30 giảng viên/42 chỉ tiêu viên chức). Tiêu chí nhà đa năng nhà trường đang thực hiện các thủ tục để xin chủ trương đầu tư trang thiết bị phòng khách và xây dựng nhà đa năng.

   Về cơ sở vật chất: Ở cơ sở chính của trường tại phường Nam Nha Trang sau hơn 10 năm sử dụng đã xuống cấp; một số hạng mục, trang thiết bị đã bị hỏng, ảnh hưởng đến hoạt động giảng dạy. Trường vẫn chưa có nhà đa năng theo quy định trường chuẩn. Hoạt động tại cơ sở 2 ở phường Phan Rang gặp khó khăn trong việc vận hành, bảo trì, sửa chữa một số hạng mục, trang thiết bị. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí hoạt động còn hạn chế, định mức chi chưa được điều chỉnh phù hợp với yêu cầu và quy mô mới.

3. Một số giải pháp nâng cao  tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, viên chức, đáp ứng yêu cầu xây dựng trường Chính trị chuẩn hiện nay

Về nhận thức: tất cả cán bộ, viên chức của nhà trường cần phải xác định được trách nhiệm của bản thân là gì? Phạm vi trách nhiệm đến đâu? Luôn xác định phải hoàn thành nhiệm vụ, không được ngại khó, ngại khổ, né tránh, đùn đẩy.

Về hành động:

Một là, nêu cao tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Đây chính là những phẩm chất "gốc" của người cán bộ cách mạng mà Hồ Chí Minh đã chỉ dạy. Đối với viên chức Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, việc thực hành các phẩm chất ấy không chỉ là nghĩa vụ đạo đức mà còn là yêu cầu then chốt để xây dựng hình ảnh người thầy mẫu mực, là tấm gương sáng cho học viên - những cán bộ chủ chốt của tỉnh - noi theo

Cán bộ, đảng viên phải chịu khó, tích cực, hăng hái trong công việc, nhiệm vụ được giao, tiết kiệm thời gian và các phương tiện phục vụ công tác để làm việc có hiệu quả cao nhất. cụ thể như trong hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học đầu tư thời gian, trí tuệ để đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, gắn lý luận với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Thực hiện nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn một cách nghiêm túc, khách quan, tránh bệnh thành tích, sao chép; các đề tài, sáng kiến phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của địa phương. Trong quản lý, sử dụng tài sản công và thời gian cần tiết kiệm, chống lãng phí.

Hai là, nêu cao tính chủ động, sáng tạo, hết lòng, hết sức hoàn thành công việc, nhiệm vụ được giao. Từng cán bộ, đảng viên, công chức phải chủ động và thường xuyên thực hiện tốt 5 vấn đề sau:

Thứ nhất, tự mình phải chủ động, tích cực, sáng tạo: Trong thực hiện nhiệm vụ, công việc có chương trình, kế hoạch, khoa học, có kết quả cao nhất; không để chậm trễ, tồn đọng, ách tắc công việc.

Trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, phải tuân thủ nghiêm ngặt quy chế, chế độ, quy trình, thủ tục, không có động cơ cá nhân hay thiên tư, thiên kiến trong công việc. Tuy nhiên, cũng không được cứng nhắc, máy móc, phải linh hoạt, sáng tạo, không ngừng cải tiến, đổi mới để hoàn thành công việc nhanh nhất.

Không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học, gắn lý luận với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước. Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý và đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của tỉnh nhà.

Thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, giữ vững bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu lý tưởng của Đảng. Thực hiện nghiêm túc quy chế, quy định của ngành, của trường; xây dựng môi trường sư phạm mẫu mực, đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, tình thương và trách nhiệm.

Phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân, mỗi viên chức Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa quyết tâm xây dựng nhà trường thực sự trở thành trung tâm đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị uy tín, chất lượng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Thứ hai, phải có tính tự trọng cao. Bởi có tự trọng thì mới nêu cao ý thức trách nhiệm, làm việc với tinh thần, thái độ công tâm, khách quan, vì lợi ích chung của cơ quan, đơn vị, tập thể và nhân dân, vì uy tín, danh dự của Đảng, Chính phủ, của cơ quan đơn vị và của chính bản thân mình. Mỗi cán bộ, viên chức ý thức được tính tự trọng thì làm công việc một cách trong sáng, cao thượng, không lồng động cơ cá nhân. Đối với giảng viên thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong việc đầu tư nghiên cứu, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực, gắn lý luận với thực tiễn của địa phương, đặc biệt là các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa; luôn ý thức việc tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị và chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong thời kỳ mới; chủ động, tích cực tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học các cấp… Đối với cán bộ các phòng ban nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chế của cơ quan, đơn vị; có tác phong làm việc khoa học, hiệu quả; có lối sống trung thực, giản dị, hòa đồng; tích cực phối hợp chặt chẽ với các khoa, phòng, đơn vị trong trường để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ chính trị được giao.

Thứ ba, phải biết “tự soi”, tự kiểm tra công việc đã thực hiện đến đâu, với mức độ, kết quả; khi có, khuyết điểm phải tự giác nhận trách nhiệm cá nhân, xác định rõ nguyên nhân do đâu mà mắc phải để có biện pháp sửa chữa, khắc phục, phấn đấu vươn lên. 

Thứ tư, phải tự giác, tự phê bình và phê bình. Việc thực hành tự phê bình và phê bình cần được tiến hành một cách nghiêm túc, thường xuyên, khách quan; góp phần ngăn chặn suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; là cơ sở để đánh giá đúng năng lực, phẩm chất của từng viên chức; đồng thời tạo động lực thúc đẩy sự đổi mới, sáng tạo trong hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học, góp phần xây dựng Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đạt chuẩn mức 1, tiến tới mức 2 theo tiêu chí của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Thứ năm, phải có sự tự tin trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ, công việc được giao; viên chức của trường, đặc biệt là giảng viên, phải tự tin bởi sự hiểu biết sâu sắc về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối của Đảng. Sự tự tin này là cơ sở để vững vàng trong giảng dạy, nghiên cứu, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước những luận điệu sai trái, thù địch, đồng thời truyền cảm hứng cho học viên về niềm tin vào con đường đi lên CNXH. Sự tự tin đi kèm với thái độ cầu thị, tôn trọng và tinh thần hợp tác sẽ xây dựng nên hình ảnh đẹp, văn minh, trí tuệ của người cán bộ trường Đảng, góp phần xây dựng thương hiệu và uy tín của Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa.

Ba là, khiêm tốn, thực sự cầu thị, không kiêu ngạo, thỏa mãn với kết quả công việc, nhiệm vụ được giao. Thực sự cầu thị khi thấy đồng chí, đồng nghiệp, lãnh đạo cơ quan, đơn vị góp ý giúp đỡ với ý tưởng sáng tạo, giải pháp mới, có tính khả thi để giúp việc thực hiện công việc, nhiệm vụ, phần việc được giao đạt kết quả cao hơn. Đối với các đồng chí có vai trò lãnh đạo phải luôn nêu gương; phải nắm bắt được năng lực của từng cán bộ, phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực, vai trò, vị trí của mỗi cán bộ, viên chức mới giúp họ phát huy được hết tinh thần trách nhiệm; phải trực tiếp làm việc, phải thường xuyên kiểm tra đôn đốc tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ của cán bộ để kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn.

Tinh thần trách nhiệm của đội ngũ viên chức chính là "chìa khóa vạn năng", là yếu tố cốt lõi, có ý nghĩa quyết định đến sự thành công của quá trình xây dựng Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đạt chuẩn. Mỗi viên chức, bằng trách nhiệm cao cả của mình sẽ góp phần xây dựng nên một ngôi trường vững mạnh về chất lượng, trong sáng về đạo đức, là địa chỉ đỏ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cho tỉnh Khánh Hòa. Xây dựng trường chuẩn chính là kiến tạo môi trường để mỗi viên chức được rèn luyện, cống hiến và trưởng thành, cùng nhau viết tiếp trang sử vẻ vang của nhà trường xứng đáng với niềm tin của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Khánh Hòa trong kỷ nguyên mới phát triển, phồn vinh, văn minh hạnh phúc.

1