Khánh Hòa đang bước vào giai đoạn phát triển 2025-2030 với mục tiêu: “Vững bước tiến vào “thập niên nâng tầm phát triển”, đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương”. Để thực hiện mục tiêu này, Nghị quyết Đại hội lần thứ nhất Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định 3 khâu đột phá, trong đó có khâu: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao… xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã giỏi về quản lý kinh tế và quản lý xã hội.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh cán bộ là "cái gốc của mọi công việc", “Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy, toàn bộ máy cũng tê liệt. Cán bộ là người đem chính sách của Chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được”. Người luôn chăm lo xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ có phẩm chất và năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng. Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, Người đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cán bộ xã là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

Người nhấn mạnh: Về năng lực, cán bộ không chỉ cần "đức" mà phải có "tài", đặc biệt là năng lực tổ chức thực hiện các chính sách phát triển kinh tế, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho dân. Về phương pháp, cán bộ cấp xã phải sát dân, hiểu dân và biết cách vận dụng sáng tạo các chủ trương vào đặc thù của địa phương.

Đối với tỉnh Khánh Hòa, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có những biến động đáng chú ý:

Thứ nhất, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã được tinh gọn và trẻ hóa. Việc sáp nhập giúp giảm đầu mối, loại bỏ những vị trí chồng chéo. Đội ngũ cán bộ mới được kiện toàn có trình độ chuyên môn cao hơn, đa số đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ.

Thứ hai, về tinh thần trách nhiệm, đa số cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, nỗ lực thích nghi với môi trường làm việc mới, khối lượng công việc lớn hơn sau sáp nhập.

Thứ ba, về năng lực ứng dụng công nghệ, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đã bước đầu hình thành tư duy làm việc trên môi trường số, triển khai hiệu quả cơ chế "một cửa" liên thông tại cơ sở.

Bên cạnh đó còn những thách thức: Khối lượng công việc tăng lên, tạo áp lực lớn, sau sáp nhập, diện tích và dân số quản lý tăng lên, trong khi số lượng định biên giảm, dẫn đến tình trạng quá tải, cán bộ chưa có nhiều thời gian nghiên cứu sâu về chiến lược kinh tế - xã hội. Kỹ năng quản lý thực tế của một bộ phận cán bộ, công chức còn rất hạn chế dẫn đến tình trạng lúng túng trong công tác quản lý, nhất là việc quy hoạch, giải phóng mặt bằng và thúc đẩy kinh tế số tại địa phương. Năng lực dự báo và xử lý tình huống phát sinh trong quản lý kinh tế còn yếu.

Để thực hiện mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm kinh tế biển, đô thị thông minh, đội ngũ cán bộ xã phải là "mắt xích" thực hiện 3 khâu đột phá:

- Đột phá về quy hoạch và hạ tầng. Với nhiệm vụ “Tập trung rà soát, điều chỉnh và nâng cao chất lượng quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030 để phù hợp với ranh giới và không gian phát triển, chiến lược phát triển của tỉnh sau hợp nhất, gắn với phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, miền nhằm tạo động lực phát triển nhanh và bền vững”, khi các quy hoạch mới được công bố, tình trạng đầu cơ đất đai, lấn chiếm hành lang an toàn giao thông và khiếu nại về đền bù giải phóng mặt bằng thường diễn ra phức tạp. Do đó, yêu cầu đối với cán bộ, công chức cấp xã là phải nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ, nhất là về: (1) Năng lực quản trị quy hoạch để không chỉ biết đọc bản đồ quy hoạch mà phải giải thích được cho dân hiểu về lợi ích lâu dài của quy hoạch đó; (2) Kỹ năng "dân vận khéo”, biết vận dụng tư tưởng "Gốc có vững cây mới bền" để bám sát địa bàn, nắm bắt tâm tư người dân trong diện giải tỏa để tham mưu phương án tái định cư phù hợp, tránh để xảy ra "điểm nóng" khiếu kiện; (3) Liêm chính, cán bộ, công chức phải giữ vững nguyên tắc, không tiếp tay cho sai phạm đất đai, bảo vệ tài sản công và quyền lợi chính đáng của người dân.

- Đột phá về cải cách hành chính và môi trường đầu tư. Hiện nay, Khánh Hòa đang đặt mục tiêu thu hút các tập đoàn lớn vào các khu kinh tế và khu công nghiệp; do đó, yêu cầu đặt ra đối với cán bộ, công chức cấp xã là: (1) Phải chuyển từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ". (2) Thành thạo việc xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, giảm thiểu thời gian chờ đợi, tạo ra môi trường kinh doanh thông thoáng; (3) Nắm chắc tình hình kinh tế - xã hội địa phương để định hướng cho người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi hoặc dịch vụ phù hợp với chuỗi giá trị của tỉnh.

- Đột phá về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Cán bộ, công chức cấp xã phải là những "công dân số" tiên phong; có năng lực số để khai thác thành thạo dữ liệu dân cư, quản lý y tế, giáo dục trên nền tảng số; phải có tư duy đổi mới sáng tạo; có khả năng tự cập nhật các kiến thức về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn để áp dụng vào phát triển bền vững tại địa phương.

Đề xuất một số giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã giỏi quản lý kinh tế - xã hội

Một là, Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng, cần tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý kinh tế biển, kinh tế du lịch, quản lý dự án công và kỹ năng xử lý xung đột lợi ích trong giải phóng mặt bằng; cần áp dụng mô hình "đào tạo qua công việc", luân chuyển cán bộ từ các sở, ngành cấp tỉnh về xã để chuyển giao tư duy quản lý hiện đại. Đồng thời, cán bộ, công chức phải chủ động đề cao tự học tập nghiên cứu nâng cao kỹ năng nghiệp vụ.

Hai là, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cán bộ gắn với hiệu quả kinh tế - xã hội. Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng vị trí cán bộ, công chức xã gắn với các chỉ số: Tốc độ tăng trưởng thu nhập người dân, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công tại địa bàn, và mức độ hài lòng của người dân/doanh nghiệp. Thực hiện tuyển dụng, bố trí cán bộ đúng chuyên môn nghiệp vụ của vị trí việc làm. Thực hiện phương châm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Thà ít mà tốt", kiên quyết thay thế những cán bộ yếu kém, gây phiền hà cho Nhân dân.

Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý điều hành cấp xã. Xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu số tại cấp xã, giúp cán bộ, công chức nắm bắt kịp thời biến động về dân cư, đất đai, tài nguyên. Đào tạo kỹ năng phân tích dữ liệu để cán bộ, công chức xã có thể đưa ra các quyết định quản lý dựa trên bằng chứng, thay vì cảm tính.

Bốn là, tạo động lực và môi trường làm việc sáng tạo. Cần có chính sách đãi ngộ đặc thù cho cán bộ xã tại các địa bàn trọng điểm kinh tế hoặc vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh. Khuyến khích tư duy "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm" vì lợi ích chung, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo theo tinh thần Kết luận số 14-KL/TW của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung./.                                                                              

 Đoàn công tác Trung ương khảo sát, làm việc với Đảng ủy phường Phan Rang về sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 28 -NQ/TW và Kết luận số 14 – KL/TW. Ảnh: Báo Khánh Hòa

Tóm lại, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã tại tỉnh Khánh Hòa trong bối cảnh hiện nay không chỉ là yêu cầu mang tính lý luận, mà đã trở thành mệnh lệnh thực tiễn, là chìa khóa để Khánh Hòa tận dụng thời cơ vàng, vượt qua thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược. Đây là quá trình đòi hỏi sự kiên trì, quyết liệt và hơn hết là sự thấm nhuần sâu sắc triết lý "Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm" của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.