Tỉnh ủy Khánh Hòa vừa ban hành Kế hoạch số 106-KH/TU, ngày 28/8/2026 thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và Chương trình hành động số 34-CTr/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Kế hoạch đặt trọng tâm vào đổi mới quản trị biển, tổ chức không gian phát triển đồng bộ, thúc đẩy các ngành kinh tế biển có giá trị gia tăng cao, gắn với bảo vệ môi trường và giữ vững chủ quyền biển, đảo.

Phát huy lợi thế, tổ chức đồng bộ không gian phát triển

Khánh Hòa có nhiều lợi thế phát triển kinh tế biển với hệ thống vịnh, đảo, cảng biển và các vùng ven biển giàu tiềm năng. Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh cùng dải ven biển Ninh Chử – Cà Ná tạo điều kiện phát triển du lịch, dịch vụ, công nghiệp, logistics và năng lượng. Đặc khu Trường Sa có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, gắn nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội với bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Những lợi thế đó đặt ra yêu cầu tổ chức và quản lý hiệu quả không gian biển trong mối liên kết với đất liền. Sự phát triển của cảng biển, đô thị, du lịch, năng lượng và nuôi trồng thủy sản cần được tính toán đồng bộ, hạn chế chồng chéo trong sử dụng tài nguyên và xung đột giữa các hoạt động kinh tế. Hạ tầng kết nối, chất lượng dịch vụ logistics, bảo vệ hệ sinh thái và khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu cũng là những vấn đề cần tập trung giải quyết.

Không gian phát triển được tổ chức theo lợi thế của từng khu vực, gắn với yêu cầu liên kết trong toàn tỉnh. Khu kinh tế Vân Phong giữ vai trò động lực phía Bắc, tập trung phát triển công nghiệp, năng lượng, du lịch và đô thị biển. Khu vực Nha Trang – Cam Lâm phát triển dịch vụ, du lịch biển quốc tế, khoa học và công nghệ đại dương. Khu vực ven biển phía Nam gắn với Phan Rang – Thuận Nam – Cà Ná phát huy lợi thế về logistics và năng lượng sạch. Đối với đặc khu Trường Sa, chú trọng đầu tư hạ tầng lưỡng dụng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, phục vụ đời sống Nhân dân và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Tàu du lịch quốc tế cập Cảng quốc tế Cam Ranh (Ảnh: Báo Khánh Hòa)

Đổi mới quản trị biển trên nền tảng quy hoạch và dữ liệu số

Theo định hướng của Kế hoạch, Khánh Hòa phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; nâng cao vai trò trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế, đồng thời phát triển công nghiệp, logistics, năng lượng sạch và công nghệ đại dương. Đổi mới quản trị biển là điều kiện để các ngành, lĩnh vực này phát triển hài hòa, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đóng góp thiết thực vào tăng trưởng của tỉnh.

Trọng tâm là chuyển từ quản lý riêng lẻ theo từng ngành sang quản lý tổng hợp, thống nhất trên cơ sở quy hoạch và dữ liệu số. Thông tin về tài nguyên, môi trường, hạ tầng và hoạt động kinh tế biển được số hóa, chuẩn hóa, tích hợp để phục vụ quản lý, giám sát và giải quyết thủ tục. Qua đó, nâng cao khả năng phối hợp giữa các cơ quan, minh bạch thông tin, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm trong khai thác, sử dụng tài nguyên biển.

Nâng cao giá trị các ngành kinh tế biển, phát triển các lĩnh vực mới

Cùng với tổ chức không gian phát triển, tỉnh tập trung cơ cấu lại các ngành kinh tế biển. Ngành thủy sản chuyển mạnh theo hướng nâng cao giá trị, phát triển nuôi biển công nghiệp, ứng dụng công nghệ và bảo vệ nguồn lợi. Công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được tăng cường, gắn với quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động khai thác và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.

Ứng dụng lồng nuôi HDPE trong phát triển nuôi biển công nghệ cao tại Khánh Hòa (Ảnh: Báo Khánh Hòa)

Trong lĩnh vực năng lượng, định hướng phát triển điện gió ngoài khơi, năng lượng tái tạo và các dự án điện khí LNG gắn với quy hoạch, điều kiện hạ tầng và yêu cầu bảo vệ môi trường. Các lĩnh vực như công nghệ đại dương, y dược biển, hydro xanh được chú trọng nghiên cứu, từng bước tạo thêm hướng phát triển mới. Việc xúc tiến hình thành Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương gắn với nhu cầu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực phục vụ kinh tế biển.

Bảo vệ môi trường, nâng cao đời sống người dân biển, đảo

Bảo vệ môi trường được đặt xuyên suốt trong quá trình phát triển; tỉnh chú trọng kiểm soát nguồn thải từ đất liền ra biển, thu gom rác thải nhựa ven biển, đầu tư hệ thống xử lý nước thải tại các đảo và bảo tồn hệ sinh thái. Các dự án, hoạt động kinh tế biển phải gắn với sử dụng tiết kiệm tài nguyên, phòng ngừa ô nhiễm và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phát triển kinh tế biển đồng thời phải nâng cao đời sống người dân. Việc đầu tư điện, nước sạch, internet, y tế và giáo dục tại khu vực hải đảo, ven biển cần gắn với đào tạo nghề, tạo việc làm và sinh kế ổn định. Đây cũng là cơ sở để người dân yên tâm sinh sống, lao động, sản xuất, tham gia bảo vệ tài nguyên, môi trường và chủ quyền biển, đảo.

Gắn trách nhiệm thực hiện với tiến độ và kết quả cụ thể

Để thực hiện các định hướng trên, từng nhiệm vụ cần được cụ thể hóa bằng tiến độ, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp. Công tác kiểm tra, giám sát phải gắn với kết quả thực hiện, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, khắc phục tình trạng chậm tiến độ hoặc chồng chéo trách nhiệm.

Đổi mới quản trị biển, phát triển các ngành có lợi thế và chăm lo đời sống người dân là những nhiệm vụ gắn bó chặt chẽ trong quá trình triển khai Kế hoạch số 106-KH/TU. Thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ này sẽ góp phần đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước, tạo nền tảng thực hiện mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.