Theo nghị quyết của HĐND tỉnh về Chương trình Xây dựng NTM tỉnh giai đoạn 2016 - 2020, một số mục tiêu chủ yếu đến năm 2020 gồm: toàn tỉnh có 58/94 xã NTM; không còn xã dưới 10 tiêu chí; số tiêu chí NTM đạt chuẩn bình quân chung trên địa bàn tỉnh là 16,5 tiêu chí/xã; TP. Nha Trang hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM.

 

Qua rà soát, đến cuối năm 2019, toàn tỉnh còn 17 xã chưa đạt 10 tiêu chí. Đây đều là những địa phương có đời sống kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn. Như xã Vạn Thạnh (huyện Vạn Ninh) đến nay mới đạt 7/19 tiêu chí. Xã có 3 thôn đảo cách đất liền hàng chục cây số với rất nhiều khó khăn. Hiện xã Vạn Thạnh mới chỉ có 78% hộ dân sử dụng điện an toàn; chưa có trường học đạt chuẩn quốc gia; chưa có nhà văn hóa, điểm vui chơi giải trí và thể thao cho trẻ em, người cao tuổi; chưa có chợ… Xã Thành Sơn (huyện Khánh Sơn) cũng gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện chương trình NTM. Xã vẫn còn hơn 50% hộ nghèo; hàng trăm nhà tạm, dột nát chưa được xóa; các tiêu chí như: thu nhập, tổ chức sản xuất... đều chưa đạt.

 

 

Bên cạnh những xã chưa đạt được 10 tiêu chí vì cơ sở hạ tầng chưa được đầu tư, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, có những địa phương chưa đạt vì nguyên nhân khách quan. Đơn cử như xã Ninh Phước (thị xã Ninh Hòa) đến nay mới đạt 9 tiêu chí, trong đó khá nhiều tiêu chí không được đầu tư vì nằm trong vùng quy hoạch Khu Kinh tế Vân Phong. Từ trường học, trạm y tế đến đường giao thông… xã đều chưa đạt chuẩn; ngay cả những ngôi nhà của người dân bị xuống cấp cũng không được xây mới, hệ thống nước sạch chưa được đầu tư…

 

 

Để đạt mục tiêu theo nghị quyết HĐND tỉnh, trong năm nay, các xã chưa đạt 10 tiêu chí sẽ tập trung hoàn thành các tiêu chí “dễ hoàn thành” trước. Trong đó, đặc biệt ưu tiên các tiêu chí không cần nhiều vốn đầu tư vì đây cũng là giai đoạn ngân sách gặp nhiều khó khăn. Qua rà soát của Văn phòng Điều phối chương trình NTM tỉnh, những tiêu chí các xã có thể hoàn thành trong năm nay là: cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; tổ chức sản xuất; môi trường và an toàn thực phẩm; hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật; quốc phòng và an ninh.

 

Theo đó, các xã chưa có chợ đạt chuẩn có thể sử dụng cửa hàng tiện lợi, cửa hàng kinh doanh tổng hợp có danh mục kinh doanh hàng hóa từ 200 tên hàng trở lên, hoặc hàng hóa kinh doanh đảm bảo các nhu cầu thiết yếu của nhân dân trong xã làm cơ sở đánh giá đạt chuẩn tiêu chí. Đối với tiêu chí tổ chức sản xuất, các xã có thể căn cứ thế mạnh sản xuất nông nghiệp của địa phương, thành lập hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã năm 2012. Với tiêu chí hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, các xã phối hợp với phòng nội vụ cấp huyện có giải pháp đào tạo bồi dưỡng cán bộ, công chức để đạt chuẩn. Với tiêu chí quốc phòng và an ninh, ban chỉ đạo xã phối hợp với hội, đoàn thể, công an xã tuyên truyền người dân thực hiện có hiệu quả phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; phối hợp với ban chỉ huy quân sự huyện có kế hoạch để 100% thôn đội trưởng được kết nạp Đảng. Với tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm, các xã tổ chức thu gom rác thải sinh hoạt, chất thải rắn và tập kết tại bãi rác theo quy định, tuyên truyền bảo vệ môi trường, xây dựng và cải tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp; các cơ sở sản xuất kinh doanh đảm bảo an toàn thực phẩm…

 

Theo ông Huỳnh Quang Thành - Phó Chánh Văn phòng Điều phối NTM tỉnh, với các xã ở vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn, quá trình phấn đấu thực hiện Chương trình NTM sẽ khó khăn hơn các xã còn lại. Việc các xã này đã đạt từ 7 - 9 tiêu chí là kết quả rất đáng khích lệ. Trước mắt, các xã cần tiếp tục nỗ lực để đạt ít nhất 10 tiêu chí vào cuối năm nay. Trong đó, những tiêu chí thiên về tuyên truyền, liên quan đến những phần việc mà cấp xã có thể hoàn thành được ưu tiên thực hiện trước. Hy vọng, với sự nỗ lực của các xã, đến cuối năm nay, toàn tỉnh sẽ không còn xã đạt dưới 10 tiêu chí và Chương trình NTM tỉnh sẽ đạt mục tiêu đề ra.