Theo báo cáo của UBND tỉnh, dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò được phê duyệt đầu tư từ năm 2008, do BCHQS tỉnh làm chủ đầu tư. Mục tiêu dự án là xây dựng, tái hiện lại căn cứ Đồng Bò thành một “bảo tàng sống” để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Tổng diện tích dự án là 25ha, mức đầu tư hơn 11,2 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách tỉnh. BCHQS tỉnh đã thực hiện trình tự thủ tục dự án theo đúng chủ trương của Tỉnh ủy và UBND tỉnh. Hiện nay, dự án đã hoàn thành, được Sở Tài chính phê duyệt quyết toán với vốn đầu tư hơn 21,1 tỷ đồng.

Sau khi hoàn thành, dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò cần phải có kinh phí để quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử, tuy nhiên ngân sách không cấp hạng mục này. Đầu năm 2014, BCHQS tỉnh đã đề xuất việc liên kết với doanh nghiệp để mở rộng đầu tư, khai thác, phát huy giá trị dự án và đã được UBND tỉnh đồng ý. Trên cơ sở đó, tháng 4-2015, BCHQS tỉnh đã ký hợp đồng liên kết với Công ty TNHH Hải Đăng để mở rộng đầu tư, khai thác, phát huy giá trị dự án. Theo ông Lê Xuân Thơm - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hải Đăng, công ty đã đầu tư khoảng 15 tỷ đồng để xây dựng bãi giữ xe, nhà chờ, nhà đón tiếp, mở rộng đường vào hang y tá, tôn tạo cảnh quan làm đẹp thêm khu căn cứ Đồng Bò. 

 

Tháng 8-2018, UBND tỉnh có yêu cầu các sở, ngành rà soát lại dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò. Qua đó, các cơ quan chức năng nhận thấy có quy định đơn vị quân đội không được đem tài sản nhà nước liên doanh, liên kết. Do đó, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã đề nghị giao dự án này cho Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh (đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa - Thể thao) thực hiện việc quản lý, khai thác. Theo đó, ngày 1-10-2018, UBND tỉnh có công văn chỉ đạo BCHQS tỉnh lập một bộ hồ sơ trình cơ quan quản lý cấp trên đề nghị Bộ Tài chính ra quyết định điều chuyển tài sản thuộc dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò theo quy định. 

 

Làm việc với phóng viên Báo Khánh Hòa, đại diện BCHQS tỉnh cho biết, theo chỉ đạo của UBND tỉnh, ngày 9-11-2018, BCHQS tỉnh đã có công văn gửi Bộ Tư lệnh Quân khu 5 xin điều chuyển tài sản công trình Tái hiện căn cứ Đồng Bò cho Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh. Tuy nhiên, đến nay, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 chưa có văn bản hồi đáp. 

 

Hiện nay, Công ty TNHH Hải Đăng vẫn thực hiện việc duy tu, khai thác dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò theo hợp đồng đã ký kết với BCHQS tỉnh năm 2015. Trong quá trình tham gia liên kết để khai thác dự án, công ty đã dùng tên Mật khu Đá Hang để quảng bá cho dự án. Tuy nhiên, mới đây, công ty phát hiện tên này chưa chính xác nên đã dỡ bỏ. Công ty đang đợi các cơ quan, ban, ngành thống nhất, hướng dẫn tên gọi của công trình Tái hiện Căn cứ Đồng Bò.

 

 

Nằm sát dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò là dự án Khu du lịch sinh thái Hải Đăng (còn gọi là Galina Lake View). Hai dự án này cùng một cổng vào, đều do Công ty TNHH Hải Đăng khai thác nên nhiều người nhầm tưởng Galina Lake View chính là dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò. Dự án này đến nay đã bị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư. Tuy nhiên trên thực tế, tài sản hai dự án này đều do Công ty NHH Hải Đăng quản lý sử dụng nên có thông tin cho rằng Dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò đã được giao cho doanh nghiệp nói trên.

 

Theo tìm hiểu của chúng tôi, tháng 4-2014, UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án Khu du lịch sinh thái Hải Đăng tại hồ Kênh Hạ 1 (xã Phước Đồng) cho Công ty TNHH Hải Đăng với diện tích 16,9ha, trong đó diện tích mặt đất gần 3,8ha, diện tích mặt nước 13,07ha. Sau đó, nhà đầu tư đã ký kết hợp đồng thuê hồ Kênh Hạ 1; thực hiện một số hạng mục để phục vụ du lịch. Tuy nhiên, thực tế từ năm 2014 (thời điểm cấp giấy chứng nhận đầu tư) cho đến nay, chủ đầu tư đã ký hợp đồng thuê hồ, đã tiến hành đầu tư xây dựng các hạng mục công trình để phục vụ cho hoạt động du lịch theo giấy chứng nhận đầu tư đã cấp (mặc dù chưa đúng quy định). Do đó, để  giải quyết tồn tại phát sinh liên quan đến dự án bị thu hồi, tạo điều kiện cho doanh nghiệp thu hồi vốn đầu tư cũng như tạo điều kiện đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tháng 11-2018, UBND tỉnh đã cho phép Công ty TNHH Hải Đăng ký lại hợp đồng với Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Nam Khánh Hòa thuê hồ Kênh Hạ 1 để kinh doanh du lịch với thời gian thuê theo Nghị định số 67/2018 ngày 14-5-2018 của Chính phủ. Trên cơ sở đó, ngày 9-1-2019,  UBND tỉnh ban hành quyết định cho phép Công ty TNHH Hải Đăng hoạt động du lịch trong phạm vi bảo vệ hồ Kênh Hạ 1 trong thời hạn 5 năm. 

 

 

 

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Sở Kế hoạch - Đầu tư cho rằng, việc sở ra quyết định thu hồi dự án Khu du lịch sinh thái Hải Đăng và việc UBND tỉnh cho phép Công ty TNHH Hải Đăng tổ chức hoạt động du lịch ở hồ Kênh Hạ 1 không có gì mâu thuẫn, bởi đây chỉ là hoạt động du lịch ngắn hạn, không giao đất cho doanh nghiệp. Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Xuân Thái - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi Khánh Hòa cho biết, Nghị định số 67/2018 của Chính phủ quy định chi tiết về một số điều của Luật Thủy lợi cho phép hoạt động du lịch (Khoản 6, Điều 13). Theo đó, việc UBND tỉnh cho doanh nghiệp thuê hồ chứa nước Kênh Hạ 1 để làm du lịch không có gì trái quy định. Ngoài Công ty TNHH Hải Đăng, trên địa bàn tỉnh cũng có doanh nghiệp khác thuê hồ thủy lợi để làm du lịch.

 

Ông Lê Xuân Thơm - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hải Đăng cho biết, theo giấy phép của UBND tỉnh, quy mô hoạt động du lịch ở hồ Kênh Hạ 1 gồm: 20 chòi tạm lợp lá dừa phục vụ câu cá ven bờ, 1 bè nổi, 10 thuyền gỗ phục vụ chở khách tham quan, 10 thuyền đạp vịt… Hiện nay, công ty bán vé cho khách vào vui chơi ở khu vực hoạt động du lịch ở hồ Kênh Hạ 1 với giá 50.000 đồng/người. Khách có nhu cầu tham quan căn cứ Đồng Bò, nhân viên của công ty sẽ có trách nhiệm dẫn đường và không thu phí tham quan. Công ty đã lập biển đặt ở ngay cổng vào để thông báo rõ vấn đề này. Về lâu dài, Công ty TNHH Hải Đăng rất mong muốn được hợp tác với Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh để duy trì, tôn tạo, khai thác dự án Tái hiện căn cứ Đồng Bò. Bởi đây là dự án có giá trị văn hóa lịch sử, kết hợp với các hoạt động du lịch ở hồ Kênh Hạ 1 sẽ làm nên một điểm du lịch văn hóa lịch sử, sinh thái rất thú vị.