Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành không quy định cấp lại bản chính giấy khai sinh cho công dân. Qua thực tế, quy định này gây khó khăn cho công dân, bởi vì một số cơ quan, đơn vị vẫn yêu cầu có bản chính để đối chiếu. Tuy nhiên, việc đề nghị cấp lại giấy khai sinh bản chính không thể giải quyết là có lý do.  

 Với rất nhiều thắc mắc về vấn đề này, Bộ Tư pháp đã trả lời như sau: Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc, có ý nghĩa quan trọng, nên mỗi cá nhân có trách nhiệm bảo quản và giữ gìn để sử dụng sau này. Trước đây, do yếu tố lịch sử (hệ quả của chiến tranh, thiên tai), nhiều người dân không bảo quản được Giấy khai sinh (bản chính) nên Nghị định số 158/2005/NĐ-CP có quy định thủ tục cấp lại bản chính Giấy khai sinh để tạo thuận lợi cho người dân có được giấy tờ hộ tịch quan trọng này. Tuy nhiên, việc thực hiện quy định trên cũng đã tạo ra tâm lý không coi trọng, giữ gìn Giấy khai sinh (vì cho rằng mất sẽ được cấp lại), nhiều trường hợp xin cấp lại nhiều lần, có trường hợp không mất cũng xin cấp lại, dẫn đến việc một người có nhiều bản chính Giấy khai sinh. 

Theo quy định của Luật Hộ tịch, sau khi Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc được đưa vào vận hành thì người dân có thể làm thủ tục cấp Giấy khai sinh (bản sao) ở bất kỳ cơ quan đăng ký hộ tịch, cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử nào, không phụ thuộc vào nơi đăng ký khai sinh trước đây và nơi cư trú; thời gian giải quyết sẽ được thực hiện nhanh chóng, thuận lợi. Giấy khai sinh (bản sao) có giá trị tương đương Giấy khai sinh bản chính và sẽ có đầy đủ các thông tin cập nhật mới nhất (bao gồm các thông tin được điều chỉnh do thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc của chính người được đăng ký khai sinh và cha, mẹ; thông tin thay đổi về quốc tịch (nếu có)).  

Do vậy, để khẳng định giá trị của Giấy khai sinh, nâng cao ý thức của người dân đối với giấy tờ hộ tịch, hạn chế các tồn tại trong việc cấp, quản lý, sử dụng Giấy khai sinh, Luật Hộ tịch, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP đã không quy định thủ tục cấp lại bản chính Giấy khai sinh.

Ngoài ra, Nghị định 123/2015/NĐ-CP cũng cho phép công dân đăng ký lại khai sinh theo trình tự, thủ tục quy định như sau: Cá nhân điền và nộp Tờ khai đăng ký lại khai sinh theo mẫu cho UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký khai sinh trước đây, trong đó có cam đoan về việc đã đăng ký khai sinh nhưng không lưu giữ được bản chính Giấy khai sinh; Bản sao toàn bộ hồ sơ, giấy tờ tài liệu là cơ sở đăng ký lại khai sinh gồm: Bản sao Giấy khai sinh do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp hợp lệ. Bản chính hoặc bản sao giấy tờ có giá trị thay thế Giấy khai sinh được cấp trước năm 1945 ở miền Bắc và trước năm 1975 ở miền Nam.

Trường hợp người yêu cầu đăng ký lại khai sinh không có giấy tờ quy định nêu trên thì giấy tờ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của Việt Nam cấp hợp lệ sau đây là cơ sở để xác định nội dung đăng ký lại khai sinh gồm: Giấy chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu; Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú, giấy tờ chứng minh về nơi cư trú; Bằng tốt nghiệp, Giấy chứng nhận, Chứng chỉ, Học bạ, hồ sơ học tập do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận; Giấy tờ khác có thông tin về họ, tên, ngày, tháng, năm sinh của cá nhân.

Trong thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ, công chức tư pháp - hộ tịch kiểm tra, xác minh hồ sơ. Nếu việc đăng ký lại khai sinh là đúng theo quy định của pháp luật thì công chức tư pháp - hộ tịch thực hiện đăng ký lại khai sinh.

Trường hợp người yêu cầu đăng ký lại khai sinh là cán bộ, công chức, viên chức, người đang công tác trong lực lượng vũ trang thì phải có thêm văn bản xác nhận của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị về việc những nội dung khai sinh gồm: Họ, chữ đệm, tên; giới tính; ngày, tháng, năm sinh; dân tộc; quốc tịch; quê quán; quan hệ cha - con, mẹ - con phù hợp với hồ sơ do cơ quan, đơn vị đang quản lý. Trường hợp giấy tờ của người yêu cầu đăng ký lại khai sinh không có thông tin chứng minh quan hệ cha, mẹ, con thì cơ quan đăng ký hộ tịch có văn bản đề nghị cơ quan công an có thẩm quyền xác minh.

Theo https://www.baokhanhhoa.vn/phap-luat/202112/nguoi-dan-can-nang-cao-y-thuc-luu-giu-giay-khai-sinh-8239297/