Trong nhiệm kỳ vừa qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy, công tác cải cách tư pháp trên địa bàn tỉnh được triển khai quyết liệt, bài bản, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, phục vụ tốt yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh tại địa phương.

Quán triệt, triển khai sâu rộng, đồng bộ các chủ trương lớn

Các đại biểu tham gia Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết 66 tại điểm cầu Khánh Hòa- Ảnh Báo Khánh Hòa

Tỉnh đã kịp thời tổ chức tuyên truyền, quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương về công tác cải cách tư pháp. Tổ chức quán triệt Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới được tổ chức 1.119 lớp bao gồm hình thức trực tiếp và trực tuyến với 33.222 lượt người tham dự; triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới với 255 điểm cầu ở địa phương, thu hút 24.971 lượt cán bộ, đảng viên và quần chúng tham dự. Cùng với đó, hằng năm, Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp tỉnh đều ban hành kế hoạch công tác năm; trên cơ sở đó, các cơ quan tư pháp xây dựng kế hoạch chi tiết, triển khai thực hiện thống nhất trên địa bàn tỉnh.

         Những kết quả tích cực

Chất lượng điều tra - truy tố - xét xử - thi hành án, công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật được tỉnh chú trọng nâng cao và được xác định là nền tảng bền vững của công tác cải cách tư pháp. Trong giai đoạn 2021-2025, đã thẩm định 357 hồ sơ, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật; đáng chú ý, khi các luật trọng điểm có hiệu lực, trong 7 tháng đầu năm 2025 tỉnh đã ban hành 15 văn bản hướng dẫn thi hành, cho ý kiến đối với 32 đề nghị xây dựng và thẩm định 32 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật (100% đúng hoặc trước hạn). Công tác góp ý xây dựng văn bản quy phạm pháp luật cũng được đẩy mạnh, với 2.143 văn bản góp ý có chất lượng, kịp thời phản ánh thực tiễn tại địa phương.

Các cơ quan tư pháp tỉnh tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn nghiệp vụ của ngành; trong nhiệm kỳ qua, Tòa án nhân dân hai cấp đã tổ chức 226 phiên tòa trực tuyến, 904 phiên tòa rút kinh nghiệm; đồng thời công khai 100% bản án/quyết định (23.791/23.791) trên cổng thông tin điện tử, góp phần tăng tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Bên cạnh đó, chú trọng cơ chế giám sát, theo dõi để kịp thời chấn chỉnh, siết chặt kỷ luật, kỷ cương. Khánh Hòa đã đầu tư, khai thác hệ thống camera quan sát nối mạng trực tuyến từ hội trường xét xử của Tòa án nhân dân hai cấp đến Ban Nội chính Tỉnh ủy (phục vụ tham mưu Thường trực Tỉnh ủy) và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh; phê duyệt chủ trương đầu tư dự án “Phiên tòa trực tuyến tại các điểm cầu thuộc tỉnh Khánh Hòa”; thống nhất chủ trương hỗ trợ kinh phí cho ngành kiểm sát thực hiện chuyển đổi số; chỉ đạo các cơ quan liên quan quan tâm, bố trí trụ sở làm việc cho Tòa án nhân dân tỉnh và một số Tòa án nhân dân khu vực.

Với phương châm “không để oan sai, bỏ lọt tội phạm”, ngành Kiểm sát tỉnh nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Trong nhiệm kỳ qua, Viện kiểm sát đã thụ lý 7.184 vụ-14.060 bị can ở giai đoạn truy tố; giải quyết 7.072 vụ- 13.699 bị can (đạt 98,4%); đồng thời tăng cường kiến nghị, kháng nghị để kịp thời khắc phục vi phạm.

Công tác thi hành án dân sự cũng được tập trung, nhất là các vụ việc lớn, phức tạp (tín dụng ngân hàng, tham nhũng, kinh tế). Toàn tỉnh đã thụ lý 72.380 việc; thi hành xong 41.897 việc; tổng số phải thi hành 26.923,614 tỷ đồng, thi hành xong 7.699,211 tỷ đồng. Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thi hành án được nâng lên, tiếp nhận 475 đơn và giải quyết dứt điểm 315/315 đơn thuộc thẩm quyền (100%).

Công tác bổ trợ tư pháp được thực hiện đảm bảo quy định pháp luật, công tác trợ giúp pháp lý tiếp tục phát huy vai trò, trong nhiệm kỳ, đã thụ lý, hoàn thành 2.157/2.884 vụ, việc; tổ chức 81 hội nghị tuyên truyền với hơn 5.060 đại biểu, góp phần nâng hiểu biết pháp luật cho các tầng lớp Nhân dân.

Thường trực và các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức 122 cuộc giám sát, trong đó có 17 cuộc liên quan đến công tác cải cách tư pháp; tổ chức 9 phiên chất vấn, kịp thời kiến nghị các giải pháp khắc phục hạn chế.

Thẳng thắn nhìn nhận hạn chế

Bên cạnh kết quả tích cực, công tác cải cách tư pháp trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều hạn chế: Việc hợp nhất các cơ quan sau sáp nhập chưa đồng bộ; cơ sở vật chất, trang thiết bị ở một số khu vực còn hạn chế; có đơn vị làm việc phân tán ở hai trụ sở cách nhau hơn 20km, gây bất tiện cho người dân và ảnh hưởng đến công tác quản lý, điều hành. Phạm vi địa bàn quản lý rộng lớn hơn, số lượng án tăng, trong khi biên chế hầu hết các cơ quan tố tụng đều thiếu, tạo áp lực công việc và tác động đến chất lượng giải quyết vụ việc. Đáng lưu ý, công tác giám định tư pháp quá tải khi phải tổ chức khám nghiệm hiện trường trên địa bàn toàn tỉnh, trong khi quân số và điều kiện phòng thí nghiệm cho một số lĩnh vực còn hạn chế; kinh phí cho hoạt động cải cách tư pháp cũng “còn hạn hẹp”.

Tiếp tục nâng cao chất lượng công tác cải cải tư pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển tỉnh trong thời gian tới

Trong những năm tiếp theo, tỉnh Khánh Hòa xác định cải cách tư pháp giữ vai trò quan trọng nhằm xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý; góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, ổn định an ninh trật tự, từ đó thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội. Muốn vậy, đòi hỏi cần phải tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, người đứng đầu; tăng cường phối hợp liên ngành; đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với kỷ luật, kỷ cương hành chính; đồng thời quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, nguồn lực và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp “vừa hồng, vừa chuyên” để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.