Giảng dạy lý luận chính trị trong kỷ nguyên số: từ truyền thụ tri thức góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi". Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị (khóa XII) xác định: giảng dạy lý luận chính trị có vai trò hết sức quan trọng nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.  Giảng dạy chính trị là mặt trận tư tưởng quan trọng giúp trang bị hệ thống lý luận, củng cố lập trường và bản lĩnh cho cán bộ, đảng viên.

Đổi mới giảng dạy lý luận chính trị tại Khánh Hòa trong thời đại số góp phần hình thành khả năng đề kháng và phản bác các thông tin xấu độc

Những năm qua, với tiến trình chuyển đổi số mạnh mẽ, cán bộ, đảng viên và người dân Khánh Hòa thuận lợi trong việc tiếp cận với không gian mạng; bên cạnh mặt tích cực, cán bộ, đảng viên và người dân dễ dàng tiếp cận với các thông tin chưa được kiểm chứng, thông tin xấu độc của các thế lực thù địch, phản động.

Điều này đặt ra yêu cầu giảng dạy lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên không chỉ đơn thuần là truyền thụ kiến thức mà còn là nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Do đó, đổi mới giảng dạy lý luận chính trị không chỉ là cải tiến giáo án hay ứng dụng công nghệ vào bài giảng mà là, góp phần hình thành khả năng tự sàng lọc, tự đề kháng và phản bác các thông tin xấu độc dựa trên một nền tảng tri thức lý luận vững chắc, khoa học, biến mỗi đảng viên, mỗi học viên thành một chiến sĩ trên không gian mạng.

Trong những năm qua, bám sát các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương, đặc biệt là Chỉ thị số 23-CT/TW của Ban Bí thư khóa XII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập, nghiên cứu, vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới và Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Khánh Hòa đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực: 

Nhận thức của cấp ủy, chính quyền và các cơ sở đào tạo về vai trò của giảng dạy lý luận chính trị trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng được nâng cao. Tỉnh ủy đã triển khai nhiều giải pháp nhằm lồng ghép nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vào hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị.

Hệ thống đào tạo lý luận chính trị trên địa bàn tỉnh, đã chủ động xây dựng chương trình đào tạo theo hướng hiện đại hóa, tập trung vào các kiến thức cốt lõi, thiết thực và có tính ứng dụng cao. Bám sát chủ trương, nghị quyết của Đảng, gắn với tình hình thực tiễn của đất nước và địa phương, các trường đã khuyến khích giảng viên tích hợp, gắn kết chặt chẽ giữa lý luận thuần túy và thực tiễn sinh động nhằm tăng tính thuyết phục, giúp xóa bỏ khoảng cách giữa "sách vở" và "cuộc sống"..

Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực, hiện đại: Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy lý luận chính trị, sự tương tác giữa thầy và trò, khuyến khích học viên tranh luận và bảo vệ đường lối. Việc dụng các phương pháp hiện đại (thảo luận nhóm, tranh biện, đóng vai), biến người học trở thành trung tâm đang dần thay thế cho những bài giảng độc thoại kéo dài.

Học viên lớp TCLLCT K.186, Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa chuyển kiến thức từ lý thuyết trong giáo trình thành hình ảnh minh họa sinh động trong môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh

Hình thành tư duy phản biện, khả năng phân tích, đánh giá vấn đề một cách khách quan, khoa học dựa trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận duy vật biện chứng, giúp học viên có đủ lý lẽ, sự tự tin và ngôn ngữ sắc bén để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng hoặc trong sinh hoạt tại cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, việc giảng dạy lý luận chính trị ở Khánh Hòa hiện nay đang bộc lộ những hạn chế: Tính thực tiễn và tính chiến đấu đôi lúc chưa sâu sắc. Một số bài giảng vẫn thiên về diễn giải lý thuyết thuần túy, chưa bám sát thực tiễn. Phương pháp giảng dạy, phương thức truyền đạt truyền thống chưa đáp ứng với yêu cầu và khả năng tiếp nhận thông tin của người học trong thời đại mới. Một bộ phận học viên chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm việc học lý luận chính trị. Năng lực và kỹ năng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch của một bộ phận giảng viên còn hạn chế và thiếu tính chủ động...

Giải pháp đổi mới giảng dạy lý luận chính trị ở Khánh Hòa để góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Để việc giảng dạy lý luận chính trị thực sự hiệu quả, giúp người học đủ sức đề kháng trước các thông tin xấu độc trên không gian mạng, phát huy vai trò bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

Một là, đổi mới nội dung theo hướng mang tính thời sự và thực tiễn địa phương. Nội dung các bài giảng, giáo trình cần được làm mới thông qua việc tích hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận kinh điển với thực tiễn sinh động của thời đại số và đặc thù phát triển của tỉnh. Cần tích hợp các nội dung của Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Việc phân tích các mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là truyền đạt kiến thức về kinh tế - xã hội, mà còn là cách củng cố niềm tin của người học vào sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh. Đồng thời, cần phân tích các "điểm nóng" địa phương làm bài học thực tế để làm dẫn chứng, góp phần nhăn chặn các thông tin xuyên tạc, xấu độc của các thế lực thù địch trên không gian mạng.

Hai là, đổi mới phương pháp, chuyển đổi từ "truyền thụ" sang "tương tác số". Tập trung giải đáp các mâu thuẫn giữa lý luận và thực tiễn một cách khoa học, không né tránh các vấn đề nhạy cảm. Thực hiện việc chuyển giao tri thức trước giờ lên lớp thông qua việc cung cấp tài liệu, video bài giảng, infographic, sơ đồ tư duy…, trong đó, giảng viên hướng dẫn học viên phản bác luận điệu xuyên tạc đang lan truyền trên mạng xã hội.

Ba là, Xây dựng đội ngũ giảng viên “vững lý luận – giỏi công nghệ – sắc phản biện” có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với nền tảng tư tưởng của Đảng. Đội ngũ giảng viên phải thường xuyên bồi dưỡng, cập nhật lý luận mới, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao năng lực nghiên cứu và tổng kết thực tiễn để trang bị cho mình vững về lý luận. Nâng cao năng lực công nghệ số tập trung vào thiết kế bài giảng điện tử và học liệu số;… Nâng cao năng lực phản biện và đấu tranh trên không gian mạng cho đội ngũ giảng viên để có đủ khả năng nhận diện nhanh các thủ đoạn xuyên tạc, đồng thời đủ bản lĩnh và kỹ năng phản biện khoa học để đấu tranh trên môi trường số.

Bốn là, Thiết lập hệ sinh thái số trong giảng dạy và học tập; cơ sở đào tạo lý luận chính trị cần xây dựng các trang Fanpage, nhóm Zalo/Facebook chính thống để đăng tải các bài viết chuyên sâu, các sản phẩm đồ họa để lan tỏa thông tin tích cực. Chuyển hóa người học từ người tiếp nhận thông tin thành người làm chủ và định hướng thông tin, có năng lực đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc, phản động.

Năm là, xây dựng văn hóa ứng xử chính trị trên không gian mạng của cán bộ, đảng viên và người dân trên không gian mạng. Mỗi lượt chia sẻ, mỗi bình luận hay mỗi hành vi tương tác trên mạng xã hội đều phản ánh nhận thức, bản lĩnh và trách nhiệm chính trị của người sử dụng.