Phụ nữ luôn là nguồn lực quan trọng trong xây dựng và phát triển đất nước mọi thời kỳ. Để phát huy vai trò của phụ nữ trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng ta xác định công tác cán bộ nữ là nội dung quan trọng trong chiến lược cán bộ của Đảng. Quan điểm đó được thể hiện xuyên suốt trong nghị quyết đại hội Đảng, các nghị quyết và chỉ thị của Trung ương Ðảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác vận động phụ nữ, công tác cán bộ nữ, đặc biệt là trong Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và Chỉ thị số 21-CT/TW của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong thời kỳ mới.

Xây dựng đội ngũ cán bộ nữ là nội dung quan trọng trong chiến lược cán bộ.

Xác định xây dựng đội ngũ cán bộ nữ là nội dung quan trọng trong chiến lược cán bộ, trong những năm qua, Tỉnh ủy Khánh Hòa, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo về công tác cán bộ nữ như: Chỉ thị số 14-CT/TU, ngày 29/3/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mới (gọi tắt là Chỉ thị số 14-CT/TU) và các văn bản liên quan; Kế hoạch số 4233/KH-UBND, ngày 18/5/2021 của UBND tỉnh về việc thực hiện Chương trình phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021 - 2025; Kế hoạch số 6088/KH-UBND, ngày 05/7/2022 về triển khai Chương trình truyền thông về bình đẳng giới trên địa bàn tỉnh đến năm 2030… Đặc biệt, nhằm tăng cường hơn nữa sự tham gia bình đẳng của phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo, quản lý ở các cấp trong hoạch định chính sách theo Nghị quyết số 28/NQ-CP của Chính phủ và Quyết định số 2282/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã có nhiều văn bản chỉ đạo triển khai, thực hiện như: Kế hoạch số 11973/UBND-KGVX, ngày 25/11/2021 về thực hiện Chiến lược Quốc gia về bình đẳng giới trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2021 – 2025; Quyết định số 485/QĐ-UBND, ngày 17/02/2022 về ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định số 2282/QĐ-TTg ngày 31/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Tăng cường sự tham gia bình đẳng của phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo và quản lý ở các cấp hoạch định chính sách giai đoạn 2021-2030”... Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 11/2022/NQ-HĐND, ngày 23/9/2022 quy định chế độ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức và thu hút nhân tài trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, trong đó đã tăng mức hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức là nữ đi đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng (được hỗ trợ thêm 5.000 đồng/ngày học/người).

Trong những năm qua, Tỉnh ủy đã lãnh đạo cấp ủy các cấp, lãnh đạo các ngành quan tâm, chăm lo, chú trọng phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao. Từ sự quan tâm, chăm lo đó, tính đến cuối năm 2023, đã có 200 nữ cán bộ được đào tạo cao cấp lý luận chính trị, đạt tỷ lệ 30%; 2.112 nữ cán bộ được đào tạo trung cấp lý luận chính trị, đạt tỷ lệ 59.96%. Có 116 lượt nữ ở ngạch Chuyên viên chính và tương đương, 738 lượt nữ ở ngạch Chuyên viên và tương đương, 365 lượt nữ cán bộ, công chức cấp xã, 134 lượt nữ là những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã được tham gia bồi dưỡng, tập huấn hoặc cử đi đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn (trong đó, số nữ giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý được tham gia đào tạo, bồi dưỡng là 115 lượt).

Để thực hiện nội dung “xây dựng người phụ nữ Việt Nam phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới” theo Chỉ thị 21-CT/TW của Ban Bí thư, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền tập trung đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ, ưu tiên tạo nguồn cán bộ nữ trẻ, nữ dân tộc thiểu số, quan tâm rà soát, lựa chọn đưa vào quy hoạch cán bộ nữ đảm bảo tỷ lệ theo quy định, cụ thể:  Cán bộ nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020 - 2025 là 07/48 đồng chí, chiếm tỷ lệ 14,58 % (nhiều hơn 10,73% so với đầu nhiệm kỳ 2015 - 2020). Cán bộ nữ là đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh nhiệm kỳ 2021 - 2026 là 10/50 đồng chí, chiếm tỷ lệ 20% (nhiều hơn 3,33% so với nhiệm kỳ 2011 - 2016). Cán bộ nữ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý là 61/322 đồng chí, chiếm tỷ lệ 18,94% (nhiều hơn 3,3% so với thời điểm trước khi ban hành Chỉ thị số 14-CT/TU), trong đó, cán bộ nữ giữ chức vụ cấp trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương là 12/67 đơn vị (chiếm tỷ lệ 17,91%).

Về quy hoạch Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và các chức danh lãnh đạo chủ chốt tỉnh Khánh Hòa nhiệm kỳ 2020 - 2025 và 2021 – 2026: Trong tổng số 129 cán bộ đã được phê duyệt quy hoạch và bổ sung quy hoạch Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020 - 2025 có 40 cán bộ nữ, đạt tỷ lệ 31%. Sau khi rà soát quy hoạch, hiện nay có 55 đồng chí quy hoạch Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020 - 2025, trong đó có 20 cán bộ nữ, đạt tỷ lệ 36,36%. Về quy hoạch và bổ sung quy hoạch Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2020 – 2025: Sau khi rà soát quy hoạch, hiện nay có 17 cán bộ quy hoạch Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2020 - 2025, trong đó có 04 cán bộ nữ, chiếm tỷ lệ 23,53%. Về quy hoạch và bổ sung quy hoạch chức danh Phó Chủ tịch HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2021 – 2026: Sau khi rà soát quy hoạch, hiện nay có 03 cán bộ quy hoạch chức danh Phó Chủ tịch HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2021 - 2026, trong đó có 01 cán bộ nữ, đạt tỷ lệ 33,33%. Về quy hoạch và bổ sung quy hoạch chức danh Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2021 – 2026: Sau khi rà soát quy hoạch, hiện nay có 06 cán bộ quy hoạch chức danh Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2021 - 2026, trong đó có 02 cán bộ nữ, đạt tỷ lệ 33,33%. Việc lựa chọn, quy hoạch, đào tạo, dự nguồn cán bộ nữ tham gia vào các cấp ủy Đảng và tham gia ứng cử đại biểu HĐND các cấp được quan tâm chú trọng, đã góp phần nâng cao nhận thức, vai trò, vị trí của phụ nữ trong xã hội, củng cố niềm tin của phụ nữ vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, đóng góp tích cực vào việc xây dựng Đảng, chính quyền địa phương ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Lãnh đạo tỉnh chụp ảnh lưu niệm cùng các nữ cán bộ, lãnh đạo. Nguồn Báo Khánh Hòa

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng cán bộ nữ, công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng và phát triển đảng viên nữ cũng được Tỉnh ủy, cấp ủy các cấp thường xuyên quan tâm, chú trọng. Trong tổng số 47.587 đảng viên trong toàn Đảng bộ có 18.375 nữ đảng viên, chiếm tỷ lệ 38,6%. Tính từ đầu nhiệm kỳ đến nay đã kết nạp được 2.078 đảng viên nữ/4.299 đảng viên, đạt tỷ lệ 48,3%.

Ngoài ra, thực hiện “Đề án Bồi dưỡng cán bộ, công chức Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp và Chi hội trưởng Phụ nữ giai đoạn 2021 - 2025” trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa (gọi tắt là Đề án 1893), Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã tổ chức 64 lớp tập huấn cho 4.196 cán bộ Hội chuyên trách các cấp, chi hội trưởng về các kỹ năng chuyên môn chuyên sâu nhằm nâng cao kỹ năng công tác Hội. Những chính sách, quy định trên đã tạo điều kiện và cơ hội để đội ngũ cán bộ nữ nâng cao trình độ, năng lực về mọi mặt, đáp ứng tiêu chuẩn của từng vị trí công tác, nhạy bén, năng động, sáng tạo, từng bước vươn lên, phát huy trí tuệ và sức lao động của bản thân. Tỷ lệ cán bộ nữ tham gia vị trí quản lý, lãnh đạo có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều cán bộ nữ đã được tín nhiệm giao giữ những trọng trách quan trọng trên cương vị lãnh đạo, quản lý và qua thực tiễn công tác đã thể hiện được năng lực trong điều hành, quản lý, xây dựng và tập hợp quần chúng, làm nòng cốt trong các phong trào ở đơn vị, địa phương.

Cùng với đó, Tỉnh ủy cũng đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chính quyền tạo điều kiện để Hội Liên hiệp phụ nữ cùng cấp tham gia xây dựng Đảng, chính quyền theo Quyết định số 162-QĐ/TU, ngày 18/5/2016 về trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền trong việc tiếp thu ý kiến đóng góp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và Nhân dân; theo Quyết định số 218-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (khóa XI); tăng cường giám sát, phản biện xã hội theo Quyết định số 217-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (khóa XI). Từ đó, Hội đã tích cực tham gia ý kiến đóng góp vào quá trình xây dựng, hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung các chính sách, luật pháp, Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021- 2030, các chỉ tiêu, nghị quyết của HĐND tỉnh; đề xuất các giải pháp thực hiện chính sách có liên quan đến phụ nữ, trẻ em và các chương trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Lãnh đạo, chỉ đạo chính quyền các cấp, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan thông tin đại chúng tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về giới và ý thức, trách nhiệm thực hiện bình đẳng giới cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; lên án, đấu tranh chống tư tưởng coi thường phụ nữ, các hành vi phân biệt đối xử, xâm hại, xúc phạm nhân phẩm phụ nữ. Chỉ đạo hoạt động, kiện toàn thành viên của Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ cùng cấp, triển khai thực hiện các nhiệm vụ về nâng cao kiến thức giới, thúc đẩy công tác bình đẳng giới; kiểm tra, giám sát, đôn đốc tình hình thực hiện chính sách, pháp luật đối với phụ nữ, đưa nội dung bình đẳng giới vào việc xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong các lĩnh vực lao động - việc làm, giáo dục - đào tạo, y tế… tạo sự chuyển biến về nhận thức, hành động trong hệ thống chính trị về vị trí, vai trò của phụ nữ và công tác phụ nữ trong thời kỳ mới, bình đẳng giới trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội đạt được những kết quả tiến bộ, đội ngũ cán bộ nữ của tỉnh ngày càng được chú trọng về số lượng và chất lượng.

Một số hạn chế, bất cập trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ nữ

Những kết quả đạt được trong công tác lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ nữ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới thể hiện sự quyết tâm, nỗ lực rất lớn trong công tác lãnh đạo của Tỉnh ủy, cấp ủy các cấp. Tuy nhiên, hiện nay công tác xây dựng đội ngũ cán bộ nữ vẫn còn một số hạn chế, bất cập như: Một số cấp ủy, lãnh đạo cơ quan, đơn vị chưa quan tâm đúng mức công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ nên kết quả đạt được còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra. Một số địa phương chưa mạnh dạn sử dụng cán bộ nữ, chưa tin tưởng hoàn toàn, ngại giao việc, đưa vào nguồn nhưng thiếu quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, trao cơ hội để cán bộ nữ rèn luyện, thử thách. Tỷ lệ cán bộ nữ được cơ cấu quy hoạch và giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý các cấp còn thấp. Tỷ lệ cán bộ nữ tham gia ban chấp hành, ban thường vụ cấp ủy ở một số cấp ủy trực thuộc chưa đảm bảo theo yêu cầu, chưa có tính ổn định giữa các nhiệm kỳ, nhất là tỷ lệ cán bộ nữ giữ cương vị đứng đầu cấp ủy, chính quyền còn thấp. Năng lực chỉ đạo, điều hành, quản lý của một số cán bộ nữ chưa ngang tầm nhiệm vụ; một số cán bộ nữ còn có tâm lý an phận, thụ động, ngại học tập nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, lý luận chính trị....

Nguyên nhân của hạn chế trên là do công tác phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể chưa được thường xuyên, thiếu đồng bộ. Một số cán bộ nữ có tâm lý an phận, ưu tiên việc chăm sóc gia đình, không thích tham gia các hoạt động khác ngoài nhiệm vụ chuyên môn. Mặc dù, có nhiều chủ trương, chính sách khuyến khích nữ giới tham gia bình đẳng vào các vị trí lãnh đạo, quản lý, tuy nhiên, một số trường hợp nữ cán bộchưa thật sự quyết tâm phấn đấu, khả năng phấn đấu hạn chế.

Giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ nữ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Để tiếp tục phát huy vai trò và năng lực của phụ nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; nâng cao vị thế, xây dựng đội ngũ cán bộ nữ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Tỉnh ủy, cấp ủy, tổ chức Đảng cần quyết tâm lãnh đạo thực hiện tốt các giải pháp sau:

Một là, tăng cường vai trò của cấp ủy, người đứng đầu trong việc quán triệt các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác cán bộ nói chung và công tác cán bộ nữ nói riêng. Cần có quyết tâm chính trị cao để bảo đảm việc thực hiện bình đẳng giới thực chất trong lãnh đạo, quản lý. Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt sâu sắc, nâng cao nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt, người đứng đầu các địa phương, cơ quan, đơn vị về công tác cán bộ nữ. Qua đó, nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị về vị trí, vai trò của cán bộ nữ trong tình hình mới; đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức nhằm nâng cao nhận thức về giới và ý thức trách nhiệm trong việc thực hiện bình đẳng giới gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất, năng lực, đảm bảo tiêu chuẩn, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.

Hai là, tiếp tục quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ. Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ nữ có trình độ, đáp ứng yêu cầu thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Phấn đấu đạt mục tiêu đề ra theo Quyết định số 2282/QĐ-TTg, ngày 31/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Tăng cường sự tham gia bình đẳng của phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo và quản lý ở các cấp hoạch định chính sách giai đoạn 2021-2030 và Quyết định số 485/QĐ-UBND, ngày 17/02/2022 của UBND tỉnh. Có kế hoạch bồi dưỡng về chuyên môn, chính trị, đạo đức, đưa vào nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của tỉnh để đào tạo, bồi dưỡng, phát triển.

Ba là, Cần làm tốt công tác quy hoạch, tạo nguồn cán bộ nữ. Quan tâm phát triển nguồn cán bộ nữ chất lượng cao, xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa lớn trong việc xây dựng và chuẩn bị đội ngũ lãnh đạo kế cận vừa “hồng” vừa “chuyên”; gắn kết quả hoàn thành tỷ lệ cơ cấu cán bộ nữ trong cấp ủy các cấp với trách nhiệm và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương.Mở rộng nguồn đầu vào bảo đảm cả về số lượng và chất lượng. Chú trọng khảo sát, đánh giá về thực trạng đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý trên địa bàn, bảo đảm thống nhất, khoa học, phù hợp với thực tiễn và tình hình mới trong các khâu của công tác cán bộ.Tiếp tục thực hiện công tác luân chuyển, điều động cán bộ nữ có năng lực, có uy tín xuống cơ sở giữ các chức vụ chủ chốt cấp huyện, cấp xã.

Bốn là, làm tốt công tác nắm tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của cán bộ nữ, qua đó tuyên truyền, giáo dục, xây dựng bản lĩnh chính trị, nói đi đôi với làm, dám chịu trách nhiệm; nâng cao ý thức tự giác học tập, rèn luyện của đội ngũ cán bộ nữ, tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Xây dựng đội ngũ cán bộ nữ có phẩm chất, năng lực, đảm bảo tiêu chuẩn tương xứng với nhiệm vụ được giao, có tinh thần vượt lên chính mình, có bản lĩnh chính trị, đủ sức đề kháng, miễn nhiễm với mọi cám dỗ của danh vọng, quyền lực và vật chất, đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. 

Năm là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả triển khai thực hiện nhằm khắc phục, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, đề ra các giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ nữ đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới.

Th.S Nguyễn Thị Lệ Hằng - Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa