Công tác xây dựng Đảng là quá trình củng cố năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên và bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực hiện nhiệm vụ chính trị. Ở cấp cơ sở, nội dung ấy không chỉ thể hiện ở tổ chức, cán bộ, nền nếp sinh hoạt, kiểm tra, giám sát, mà còn ở khả năng tổ chức thực hiện nhiệm vụ, giữ kỷ luật công vụ và phục vụ Nhân dân. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu này đặt ra trực tiếp hơn đối với xã, phường, đặc khu, nơi giải quyết nhiều công việc gắn với đời sống dân cư.

Vì vậy, xây dựng Đảng ở xã, phường, đặc khu không chỉ là công việc nội bộ của Đảng, mà gắn chặt với chất lượng vận hành của bộ máy cơ sở. Khi cấp cơ sở là nơi tiếp nhận, xử lý hồ sơ hành chính, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và thường xuyên tiếp xúc với người dân, thì năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng cũng bộc lộ rõ hơn qua chất lượng tổ chức thực hiện, tinh thần trách nhiệm, khả năng phối hợp và kết quả phục vụ Nhân dân.

1. Chất lượng xây dựng Đảng ở cơ sở trước hết phải được thể hiện ở kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương

Chất lượng xây dựng Đảng ở cơ sở phải được thể hiện ở kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, giữ vững kỷ luật, kỷ cương công vụ và nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân ở địa phương. Công tác xây dựng Đảng ở cơ sở bao gồm nhiều mặt: chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Trong điều kiện hiện nay, việc đánh giá chất lượng xây dựng Đảng không thể chỉ dừng ở nền nếp sinh hoạt, ở việc chấp hành nguyên tắc hay thực hiện đúng quy định. Điều quan trọng là các nội dung đó phải được chuyển hóa thành năng lực lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị trên địa bàn.

Yêu cầu này phù hợp với vị trí, vai trò của cấp cơ sở trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Xã, phường, đặc khu là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời là cấp gần dân, sát dân, trực tiếp giải quyết nhiều công việc hằng ngày của người dân và tổ chức. Vì vậy, chất lượng xây dựng Đảng ở cơ sở ngày càng được thể hiện rõ qua năng lực lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ, khả năng phối hợp trong công tác, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên và kết quả giải quyết công việc ở địa phương.

Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu ấy càng trở nên rõ hơn khi cấp cơ sở đồng thời phải thực hiện nhiều nhiệm vụ mới, khối lượng công việc lớn hơn, đòi hỏi phối hợp chặt chẽ hơn và tinh thần trách nhiệm cao hơn. Vì vậy, xây dựng Đảng ở cơ sở không chỉ nhằm củng cố tổ chức đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, mà còn hướng tới nâng cao năng lực lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương công vụ, góp phần xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động ổn định, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

2. Thực tiễn Khánh Hòa đang đặt ra những yêu cầu mới đối với xây dựng Đảng ở xã, phường, đặc khu

Thực tiễn Khánh Hòa cho thấy, việc sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đối với cấp cơ sở ngày càng cụ thể, trực tiếp và toàn diện hơn. Xã, phường, đặc khu không chỉ là nơi tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa bàn, mà còn là cấp trực tiếp giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp; tiếp nhận, xử lý các vấn đề phát sinh từ thực tiễn; đồng thời giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm ổn định địa bàn, giữ gìn kỷ luật, kỷ cương hành chính và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với hệ thống chính trị. Trong điều kiện đó, công tác xây dựng Đảng ở cơ sở cũng đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh hơn về nội dung và phương thức lãnh đạo.

Hiện nay yêu cầu về chất lượng thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở ngày càng cao hơn trước; khối lượng công việc lớn và còn đòi hỏi cao hơn về tiến độ, tính chính xác, khả năng phối hợp và tinh thần trách nhiệm. Cùng với đó, cải cách hành chính, chuyển đổi số, số hóa hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử đang trở thành yêu cầu thường xuyên trong hoạt động công vụ. Điều đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở không chỉ vững về phẩm chất chính trị, mà còn phải nắm việc, thạo việc, có kỹ năng công vụ và khả năng thích ứng với yêu cầu mới để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Một yêu cầu khác là xây dựng Đảng ở cơ sở hiện nay phải gắn với việc nâng chất đội ngũ trong điều kiện làm việc ngày càng dựa nhiều hơn vào dữ liệu và nền tảng số. Đây không chỉ là yêu cầu về chuyên môn, kỹ năng công vụ, mà còn là yêu cầu về phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Nếu đội ngũ chậm thích ứng, thiếu kỹ năng, thiếu tinh thần chủ động, thì hiệu quả công việc sẽ bị ảnh hưởng; đòi hỏi đội ngũ được chuẩn bị tốt hơn, có trách nhiệm hơn, phối hợp tốt hơn, thì chất lượng hoạt động của bộ máy cơ sở sẽ được nâng lên. Bởi vậy, công tác xây dựng Đảng ở xã, phường, đặc khu phải đi vào thực chất, bám nhiệm vụ, bám con người, bám hiệu quả công việc và bám yêu cầu phục vụ Nhân dân.

3. Hoàn thiện công tác xây dựng Đảng ở xã, phường, đặc khu cần gắn chặt hơn với thực hiện nhiệm vụ và phục vụ Nhân dân

Từ thực tiễn đó, việc nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng ở xã, phường, đặc khu tại Khánh Hòa cần tiếp tục theo hướng gắn chặt hơn với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị và phục vụ Nhân dân.

Trước hết, cần tiếp tục đổi mới cách đánh giá chất lượng tổ chức đảng ở cơ sở. Việc đánh giá không chỉ dừng ở sinh hoạt đảng, công tác tổ chức hay chấp hành nguyên tắc, mà cần gắn rõ hơn với kết quả thực hiện nhiệm vụ, với tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, với kỷ luật, kỷ cương công vụ và với hiệu quả giải quyết công việc ở địa phương. Chỉ khi gắn đánh giá với kết quả thực hiện nhiệm vụ, công tác xây dựng Đảng mới phản ánh rõ hơn mức độ hoàn thành trách nhiệm của tổ chức đảng ở cơ sở.

Quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ở xã, phường, đặc khu theo hướng sát yêu cầu công việc. Đội ngũ ở cơ sở không chỉ cần vững về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, mà còn phải có năng lực thực thi công vụ, có kỹ năng xử lý công việc, có khả năng phối hợp và thích ứng với môi trường số.

Công tác kiểm tra, giám sát cũng cần tiếp tục đổi mới theo hướng sát thực tiễn hơn. Công tác kiểm tra, giám sát cần hướng vào phát hiện những hạn chế trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, trong phối hợp công tác và trong ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên; đi vào nhiệm vụ cụ thể, công tác xây dựng Đảng sẽ gắn chặt hơn với chất lượng hoạt động của bộ máy cơ sở.

Có thể xây dựng “Chi bộ một cửa số – ngày dân cần, việc phải xong” ở xã, phường, đặc khu. Mục tiêu của cách làm này là đưa vai trò lãnh đạo của chi bộ vào ngay nơi người dân trực tiếp cảm nhận chất lượng hoạt động của bộ máy, đó là bộ phận tiếp nhận, xử lý và trả kết quả công việc. Thay vì chỉ bàn rộng về nhiệm vụ chung, chi bộ tập trung lãnh đạo theo những việc cụ thể gắn với người dân như hồ sơ trễ hạn, phản ánh lặp lại, thủ tục trực tuyến khó thực hiện, khâu phối hợp còn chậm. Cách làm này phù hợp với định hướng Khánh Hòa đang tiếp tục gắn đánh giá kết quả công việc với KPI, đẩy mạnh cải cách hành chính và nâng chất lượng phục vụ ở cấp cơ sở.

Theo đó, mỗi xã, phường, đặc khu có thể lựa chọn bộ phận một cửa và một số lĩnh vực có nhiều giao dịch với người dân như hộ tịch, chứng thực, đất đai, an sinh để làm trọng tâm lãnh đạo. Hằng tháng, chi bộ rà soát ngắn gọn ba nhóm việc: việc dân còn chờ, việc chậm phối hợp và việc phát sinh nhiều phản ánh; trên cơ sở đó phân công đảng viên, cán bộ theo dõi từng khâu, xác định rõ thời hạn xử lý, trách nhiệm phối hợp và hướng khắc phục. Sinh hoạt chi bộ không dàn trải mà dành thời lượng thích đáng cho những việc tồn, việc chậm, việc người dân còn băn khoăn. Khi chi bộ bám sát từng việc như vậy, công tác xây dựng Đảng sẽ gắn trực tiếp hơn với kỷ luật công vụ, tiến độ giải quyết công việc và chất lượng phục vụ Nhân dân.

Điểm mới của cách làm này là không tăng thêm đầu mối hay thủ tục, mà đổi cách lãnh đạo theo hướng sát việc, sát dân và dễ kiểm chứng kết quả. Ở Khánh Hòa, nơi yêu cầu về hồ sơ trực tuyến, số hóa dữ liệu, phối hợp trên môi trường số và nâng mức độ hài lòng của người dân đang ngày càng rõ hơn, cách làm này có tính khả thi vì tận dụng ngay nền tảng cải cách hành chính và công cụ đánh giá công việc tỉnh đang triển khai. Có thể thí điểm trước ở một phường đô thị, một xã nông thôn và một địa bàn đặc thù; sau một thời gian sơ kết bằng những chỉ số gọn như tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, số phản ánh giảm hay tăng, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến và mức độ hài lòng của người dân. Nếu triển khai phù hợp, đây sẽ là một hướng để công tác xây dựng Đảng ở cơ sở đi gần hơn với công việc hằng ngày của bộ máy và với yêu cầu phục vụ Nhân dân trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp.

Công tác xây dựng Đảng phải gắn với xây dựng kỷ luật, kỷ cương hành chính và văn hóa công vụ ở cơ sở; trong điều kiện xã, phường, đặc khu trực tiếp giải quyết nhiều công việc của người dân, mỗi biểu hiện chậm trễ, thiếu trách nhiệm, thiếu chuẩn mực trong thực thi công vụ đều tác động trực tiếp đến niềm tin của Nhân dân. Vì vậy, cấp ủy cơ sở cần lãnh đạo chặt chẽ hơn việc giữ gìn kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm nêu gương, tinh thần phục vụ và thái độ ứng xử của cán bộ, đảng viên, công chức trong thực hiện nhiệm vụ.

Đồng thời, hoàn thiện công tác xây dựng Đảng ở xã, phường, đặc khu cũng cần gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Đây không phải là nội dung tách rời công tác xây dựng Đảng, mà là biểu hiện cụ thể của hiệu quả lãnh đạo ở cơ sở. Khi người dân được hướng dẫn đầy đủ, công việc được giải quyết đúng hạn, đúng quy định, các phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận và xử lý kịp thời, thì chất lượng lãnh đạo của tổ chức đảng cũng được thể hiện rõ hơn. Vì vậy, cần đưa yêu cầu phục vụ Nhân dân trở thành một nội dung quan trọng trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đảng ở cơ sở.

Trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đối với xã, phường, đặc khu ngày càng trực tiếp, cụ thể và gắn chặt hơn với chất lượng phục vụ Nhân dân. Thực tiễn đó cho thấy công tác xây dựng Đảng ở cơ sở không thể chỉ dừng ở nền nếp tổ chức, sinh hoạt hay công tác cán bộ theo nghĩa thông thường, mà phải được thể hiện bằng năng lực lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, giữ vững kỷ luật, kỷ cương công vụ và nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân ở địa phương.

Đối với Khánh Hòa, việc tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức xây dựng Đảng ở xã, phường, đặc khu theo hướng sát nhiệm vụ, sát cơ sở, sát Nhân dân chính là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng lãnh đạo ở cơ sở, củng cố niềm tin của Nhân dân và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển của địa phương trong giai đoạn mới./.